ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımlarda yasaklılık kontrolünün yapılmadığını ortaya koymuştur. İlgili incelemede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde, parasal limit dahilinde gerçekleştirilen alımlarda, alım yapılacak kişi veya firmanın yasaklı olup olmadığının kontrol edilmediği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4. maddesi, doğrudan temin yoluyla alım yapılması durumunda, alım yapılacak tarafın yasaklılar listesinde yer alıp almadığının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, söz konusu kişinin yasaklı olduğu belirlenirse, alım yapılmaması gerektiği ifade edilmektedir. Ancak, mevcut uygulamalarda bu kontrol mekanizmasının işletilmediği görülmektedir.

Sonuç olarak, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün ihmal edilmesi, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını olumsuz etkileyebilir. Bu durum, ilgili mevzuatın gerekliliklerinin yerine getirilmesi açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Doğrudan Temin Yoluyla Yapılan Alımlarda Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapılan incelemede İdarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile doğrudan temin yoluyla parasal limit dâhilinde yapılan alımlarında yasaklılık kontrolünün yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.4. maddesinde; “4734 sayılı Kanun’un 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” denilmektedir.
4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumunun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir.