|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı hizmet alımlarının doğrudan temin yöntemiyle parçalar halinde gerçekleştirilmesi uygulamasını ele almaktadır. İlgili raporda, üniversite ve döner sermaye işletmeleri tarafından, aynı ihale konusu altında yer alabilecek hizmetlerin tek bir ihale ile temin edilmesi yerine, kısımlara ayrılarak doğrudan temin yöntemiyle alındığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkelere uymakla yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, mal ve hizmet alımlarının kısımlara bölünerek ihale edilmesinin yasaklandığı vurgulanmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nde, büyükşehir belediyeleri dahilindeki idarelerin belirli bir parasal limitin altında doğrudan temin yapabileceği ifade edilmektedir. Ancak, bu limitlerin aşılması durumunda ihtiyaçların ihale yoluyla temin edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Meram Tıp Fakültesi Hastanesi’nin gerçekleştirdiği bir alımda, “Mekanik Tesisat Sistemlerinin ve Mekanik Cihazlarının Periyodik Bakım ve Onarım İşi Hizmeti” tek bir ihale ile temin edilebilecekken, kısımlara bölünerek aynı firmadan doğrudan temin yoluyla alınmıştır. Bu durum, ihalelerde rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olarak değerlendirilmiştir. |
BULGU: Bazı Hizmet Alımlarının Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Gerçekleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki hizmet alımı ve yapım işinin tek seferde ihale yoluyla temin edilmesi yerine, kısımlara bölmek suretiyle doğrudan temin yöntemi kullanılarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesinde:
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.”
Denilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22.1’inci maddesinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 121.405 TL’yi aşmayan ihtiyaçlarının doğrudan temin yönetimi ile karşılanabileceği düzenlemesine yer verilmektedir.
Tebliğ’in “4734 Sayılı Kanun’un 22’nci Maddesinin (d) Bendi Gereğince İhtiyaçların Temini” başlıklı 22.5’inci maddesinde ise;
“Bu bentte belirlenen parasal limitlere bağlı olarak yapılacak ihtiyaç teminlerinde, piyasada yapılan fiyat araştırması sonucunda öngörülen parasal limitin aşılacağının tespit edilmesi halinde, ihtiyacın Kanunun ilgili hükümlerine göre ihale yoluyla temin edilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendi için öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle aynı Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendine göre temini, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde uygulamaların sorumluluk doğuracağı hususuna dikkat edilmesi gereklidir.”
Denilmek suretiyle uygulamaya açıklık getirilmiştir.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımların incelenmesi neticesinde;
Meram Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından alımı yapılan “Mekanik Tesisat Sistemlerinin ve Mekanik Cihazlarının Periyodik Bakım ve Onarım İşi Hizmeti”nin tek ihale ile gerçekleştirilmesi mümkünken kısımlara bölünerek ihtiyaçların doğrudan temin yöntemiyle aynı firmadan karşılandığı ve firma ile yıl içinde iki adet sözleşme yapılarak KDV hariç toplam 208.000,00 TL’lik hizmet alımı yapıldığı görülmüştür.
Aynı ihale konusu içerisinde yer alabilecek nitelikteki ihtiyaçların, Kanun’da öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle doğrudan temin yöntemiyle karşılanması ihalelerde rekabet, saydamlık, eşit muamele, güvenilirlik ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmektedir.