|
ÖZET: Kuruma ait alacakların kayıt, takip ve muhasebeleştirilmesinde yaşanan eksiklikler, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir şekilde ortaya konmuştur. Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve bağlı birimlerin hesaplarında yapılan denetimlerde, döner sermaye alacaklarının henüz tahsil edilmediği veya takip altına alınmadığı, bu durumun muhasebe sistemine yansıtılmadığı tespit edilmiştir. 2017-2020 yılları arasında hastane tarafından sağlanan hizmetler karşılığında oluşan alacakların, sistematik bir takip süreci başlatılmadan muhasebeleştirilmediği gözlemlenmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57. maddesi, muhasebe kayıtlarının düzenli bir şekilde yardımcı hesap defterlerine aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, alacakların icra yoluyla takip edilmesi gereken durumlarda ilgili hesapların kullanılmadığı görülmüştür. Bu durum, kurumun alacaklarının gerçekliğini ve varlığını sorgulanabilir hale getirirken, alacakların takip ve tahsilinde de zayıflıklara yol açmaktadır. Sonuç olarak, alacak hesap grubunun etkin bir şekilde yönetilmesi, alacak rakamlarının güncellenmesi ve ilgili kişilerle mutabakat sağlanması önem arz etmektedir. Ayrıca, hukuk müşavirliği ile iş birliği içinde detaylı kayıt ve takip yapabilen bir alacak sistemi kurulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu adımlar, kurumun alacaklarının sağlıklı bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Kuruma Ait Alacakların Sağlıklı Bir Şekilde Kayıt, Takip ve Muhasebeleştirilmesinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü ve bağlı birimlerin hesaplarında yapılan denetim ve incelemelerde döner sermaye alacaklarından henüz ödenmeyen ya da takipli hale gelen alacakların muhasebe sistemine yansıtılmamış olduğu ve konuyla ilgili kontrol sağlayan bir sistemin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan incelemelerde hastane tarafından 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarında verilen hizmetlerden dolayı alacaklar bulunduğu, bu alacakların muhasebeleştirilmediği ve bu alacakların ilgili kişi ve kurumlardan tahsili için sistemli bir işlem başlatılmadığı görülmektedir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 57’nci maddesinde muhasebe kayıtlarının yardımcı hesap defterlerine sistemli bir şekilde dağıtılması gerektiği belirtilmiş, açılış kaydına esas tutarların, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı işlemlerinin kaydına başlanacağı ifade edilmiştir.
Alacakların icra yoluyla takip edilmesi gereken durumlarda ilgisine göre 128 Şüpheli Ticari Alacaklar ve 138 Şüpheli Diğer Alacaklar Hesaplarının kullanılması gerekirken yerinde yapılan tespitlerde bu hesapların takibe düşmüş alacaklar için kullanılmadığı görülmüştür.
Döner sermaye ve bağlı birimlerin alacak kayıtları ve bağlı sistemler incelendiğinde gerek alacakların doğduğu tarihte gerekse takipli veya şüpheli hale gelmesiyle beraber kurumun ilgili hesaplarda muhasebe ilkelerine uygun biçimde yer almadığı görülmüştür.
Bu durum kurumun alacaklarının mevcut olup olmadığı, gerçek bir işleme dayanıp dayanmadığı noktasında yeterli bilgi sağlanmasına engel teşkil etmekte ve alacakların takip ve tahsilinde zafiyetlere neden olmaktadır.
Açıklanan nedenlerle Alacak Hesap Grubunun tam ve doğru işletilmesi, kurumun alacak rakamlarının güncellenmesi, gerekirse arşiv taraması yapılarak alacaklı olunan kişi ve kurumlarla mutabakat sağlanması, hukuk müşavirliği ile koordinasyon içerisinde ayrıntılı kayıt ve takip yapmaya elverişli alacak sistemi kurulması gerektiği değerlendirilmektedir.