|
ÖZET: Yapım işleri ihalelerinde inşaat sigortası (bütün riskler) bedellerinin, ilgili genel şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, üniversite tarafından gerçekleştirilen yapım işlerinde, her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce sigorta primlerinin ödendiğine dair belge talep edilmediği ve mevzuatta belirtilen sürelerin göz ardı edildiği görülmüştür. Yüklenicilerin, işin korunması ve sigortalanması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiği, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde açıkça belirtilmiştir.
Örneğin, “Doğalgaz Dönüşümü ve Muhtelif Havalandırma İşleri Yapım İşi”nde, işyeri teslim tarihi 12.08.2021 olmasına rağmen, inşaat sigortasının başlangıç tarihi 31.08.2021 olarak belirlenmiştir. Bu durum, tüm yapım işlerinde sigorta belgelerinin yükleniciler tarafından sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığını göstermektedir. Kamu idaresi, bu tür mevzuata aykırı uygulamaların önlenmesi için ihale ve ödeme süreçlerinde görevli personele gerekli uyarıları yapmıştır. Bu tür uygulamalar, üniversite açısından doğal afetler ve diğer risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplarına yol açabilir. Ayrıca, meydana gelen zararların mücbir sebep nedeniyle yüklenicilere telafi ettirilemeyeceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle, ihale süreçlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşi İhalelerinde İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesine ve Sözleşme Hükümlerine Uygun Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından ihalesi gerçekleştirilen yapım işlerinde her türlü riske karşı yaptırılması gereken sigortalara ilişkin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair belge aranmadığı ve mevzuatta belirtilen sürelere uyulmadığı görülmüştür.
Yapım işi ihaleleri sonucunda yüklenicilerle imzalanan tip sözleşmelerin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu,
Aynı maddenin beşinci fıkrasında ise sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce yüklenici tarafından idareye sunulmasının zorunlu olduğu,
Hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede;
Üniversite tarafından ihale edilen “Doğalgaz Dönüşümü ve Muhtelif Havalandırma İşleri Yapım İşi”nde işyeri teslimi 12.08.2021 tarihinde yapılmış ve aynı tarihte işe başlanmış olunmasına rağmen İnşaat (All Risk) Bütün Riskler sigorta başlangıç tarihinin 31.08.2021 olduğu,
İhalesi gerçekleştirilen tüm yapım işlerinde, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınan bir belge yüklenici tarafından İdareye sunulmadan hakedişlerin tahakkuka bağlandığı görülmüştür.
Kamu idaresi tespit edilen ihale iş ve işlemlerinin mevzuata uygun olarak yerine getirilmesi konusunda daha dikkatli olunması için ihale ve ödeme süreçlerinde görev alan personele gerekli uyarıların yapıldığını ifade etmiştir.
Söz konusu mevzuata aykırı uygulamalar; Üniversite açısından iş devam ederken meydana gelebilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risk faktörlerinin gerçekleşmesi durumunda telafisi güç kayıplar meydana getirebilecektir ve meydana gelmesi halinde mücbir sebep olması dolayısıyla söz konusu kayıpların yüklenicilere telafi ettirilemeyeceği değerlendirilmektedir.