|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı yapım işlerinde yasal olarak zorunlu olan risk sigortasının yapılmadığını ortaya koymuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 9. maddesi, işyerlerinin korunması ve sigortalanması konularını düzenlemekte olup, yüklenicinin, işin başlangıç tarihinden kesin kabul tarihine kadar her türlü malzeme ve ekipmanın korunmasından sorumlu olduğunu belirtmektedir. Yükleniciler, doğal afetler ve diğer risklere karşı “all risk” sigorta yaptırmakla yükümlüdür.
Üniversitenin Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihalelerde, bazı yüklenicilerin işyeri All Risk sigortasını zamanında yapmadığı tespit edilmiştir. Bu sigorta, projelerin anahtar teslimi aşamasına kadar karşılaşılabilecek ani ve beklenmedik risklere karşı koruma sağlamayı amaçlamaktadır. İdare, gecikmelerin pandemi koşullarından kaynaklandığını ifade etmekte, ancak bu durumun kamu itibarına zarar verebileceği ve kamu zararına yol açabileceği endişesini taşımaktadır. Sonuç olarak, yüklenicilerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, hem idareyi hem de kamu kaynaklarını olumsuz etkileyebilecek riskler barındırmaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Yasal Zorunluluk Olan Risk Sigortasının Bazı Yapım İşlerinde Yapılmamış Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yapım işlerinde yasal zorunluluk olan risk sigortasının bazı yapım işlerinde yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 9 uncu maddesi, iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması konularını kapsamaktadır. Söz konusu maddede “..yapım işi ile ilgili işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sözleşme konusu yapım işinin korunmasından yüklenici sorumludur.Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “all risk” sigorta, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçeçecek süreye ilişkin ise kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
– Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için (varsa fiyat farkları dahil) hakediş tutarları, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.
– Sigorta poliçesinde; idare işveren sıfatıyla, yüklenici işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.
– İşin devamı sırasında işyerinde yapılacak çalışmalar nedeniyle, işçilerle çevre halkının kazaya uğramalarını, zarar görmelerini ve işlerde zarar ve hasar meydana gelmesini önleyici tedbirlerin alınmasından da yüklenici sorumlu olup, alınan bütün tedbirlere rağmen, yüklenicinin yaptığı işlerden dolayı üçüncü kişilerin kendilerine veya mallarına zarar verilmesi ihtimaline karşı mali mesuliyet sigortası yaptırmakla da yükümlüdür. Mali mesuliyet sigorta bedeli olarak, bu konuda sigorta şirketlerinin uygulamalarında kullandığı bedeller esas alınır.
– Yüklenici, kendisinin veya alt yüklenicinin taksirinden, ihmalinden, ağır ihmalinden veya kusurlu herhangi bir hareketinden dolayı idareyi ve idare personelini sorumlu tutamaz.” hükümleri mevcuttur.
Üniversitenin Yapı İşleri ve Teknik Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan ihalelerde sınırlı sayıda da olsa ihaleyi kazanan yüklenicinin işyeri teslim tarihi itibarıyla yapmak zorunda olduğu işyeri All Risk sigortasını gecikmeli olarak yaptığı tespit edilmiştir.
Söz konusu sigorta türü taahhüt edilmiş olan işlerin kesin kabul dönemine kadar geçen sürede müteahhit ve idarenin karşı karşıya kalabileceği ani ve beklenmedik riskler sonucu gerçekleşebilecek kayıp ve hasarları karşılamak amacıyla yapılmaktadır. Yani projeyi ilk andan itibaren anahtar teslimi aşamasına kadar teminat altına almayı amaçlamaktadır.
İdare de cevabında, 2 ihalede gecikme yaşandığını belirtmekte olup meydana gelen olumsuzluğun pandemi koşullarından kaynaklandığını ifade etmektedir. Bu konudaki gecikmenin (ihmalin) idareyi itibar kaybına uğratabileceği ve akabinde kamu zararına sebebiyet verebileceği değerlendirilmektedir.