|
ÖZET: Şüpheli ticari alacakların muhasebe kaydıyla ilgili yapılan incelemelerde, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, üniversitenin şüpheli hale gelen ticari alacakları 120-Alıcılar ve 127-Diğer Ticari Alacaklar hesaplarından 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktardığı, ancak bu alacaklar için gerekli karşılıkları ayırmadığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 111. maddesi, şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıkların izlenmesi amacıyla 129-Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabının kullanılacağını belirtmektedir.
Yönetmeliğin 112. maddesinde ise, şüpheli alacaklar için ayrılan karşılıkların muhasebe kayıtları detaylandırılmıştır. Bu kapsamda, şüpheli alacaklar için ayrılan karşılık tutarları, ilgili hesaplara kaydedilmesi gereken işlemleri içermektedir. Ayrıca, tahsil edilemeyen alacakların durumu da belirli kurallara göre kaydedilmelidir. Üniversite yönetimi, 2022 yılı muhasebe kayıtlarında gerekli düzeltmeleri yapmış olsa da, bu işlemler 2021 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Dolayısıyla, şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması ve giderleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Şüpheli Ticari Alacakların Muhasebe Kaydının Hatalı Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İdarenin şüpheli hale gelen ticari alacakları, 120- Alıcılar ve 127-Diğer ticari Alacaklar hesaplarından 128- Şüpheli ticari alacaklar hesabına aktardığı ancak karşılık ayırıp giderleştirmediği anlaşılmıştır.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 111’inci maddesinde 129- Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabının, şüpheli ticari alacaklar için ayrılan karşılıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın niteliği” başlıklı 112’nci maddesinde
“(1) Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak
1) Şüpheli hâle gelen ticari alacaklar için ayrılan karşılık tutarları bu hesaba alacak, 654 Karşılık Giderleri Hesabına borç kaydedilir.
b) Borç
1) Şüpheli alacağın tahsiline bağlı olarak, tahmin edilen zararın kısmen ya da tamamen gerçekleşmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen kısım bu hesaba borç, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilir.
2) Şüpheli alacaklardan tahsili imkânsız hâle gelenler bir taraftan bu hesaba borç, 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına alacak; diğer taraftan alacağın tahsilinin imkânsız hâle gelmesinde sorumluluğu saptanan personel adına 135 Personelden Alacaklar Hesabına borç, 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabına alacak kaydedilir. “ denilmektedir.
Üniversite idaresi, 2022 yılı muhasebe kayıtlarında gerekli işlemleri yerine getirmiş olmakla beraber bu kayıtlar 2021 yılı mali tablolarını etkilememektedir. Yukarıdaki madde gereği, şüpheli hale gelen bir alacak karşılık ayrılıp giderleştirilmesinin, tahsil edilmesi halinde gelirlere alınmasının gerektiği değerlendirilmektedir.