|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mersin İli, Tarsus İlçesi’nde bulunan bir taşınmazın 05.03.2020 tarihinde üniversiteye bağış yoluyla devredilmesinin ardından, kiracı olan özel okuldan kira bedeli tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Taşınmazın devrinden itibaren kiracı, 30.09.2020 tarihine kadar kira bedelini ödemekle yükümlü olmasına rağmen, bu yükümlülüğü yerine getirmemiştir. Ayrıca, üniversite, kiracıyı tahliye etmek için gerekli hukuki süreçleri başlatmış, ancak kira gelirinin tahsil edilmesi yönünde herhangi bir adım atmamıştır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 310. ve 351. maddeleri gereğince, kiralananın el değiştirmesi durumunda yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olduğu ve gerekli bildirimlerin yapılması halinde sözleşmenin sona erdirilebileceği belirtilmektedir. Üniversite, taşınmazın mülkiyetini devraldıktan sonra kiracıdan tahsil etmesi gereken kira bedelleri için yasal süreçleri başlatmamıştır. Kamu İdaresi, kiracıya ihtarname göndererek ödenmemiş kira bedelinin 30 gün içinde yatırılması gerektiğini bildirmiştir. Denetim sonuçlarına göre, üniversitenin kamu gelirlerini zamanında ve mevzuata uygun bir şekilde tahsil etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kurumun mali yönetimi açısından önemli bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Sözleşme Hükümlerine Göre Kira Bedelinin Tahsil Edilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
05.03.2020 tarihinde Mersin İli, Tarsus İlçesi, Kalburcu Mahallesi, 170 Ada 1 Parselde kayıtlı taşınmazın “bağış” suretiyle Üniversitece devir alındığı, taşınmazda faaliyet gösteren kiracıya (özel okul) taşınmazı tahliye etmesi için ihtar çekildiği ve 05.10.2020 tarihinde tahliye davası açıldığı, ancak; devirden itibaren dava süresini de kapsayacak şekilde bir kira geliri tahakkuku/tahsilatı olmadığı tespit edilmiştir.
Taşınmazın Üniversite tarafından devralındığı 05.03.2020 tarihinden kira sözleşmesinin sona erdiği 30.09.2020 tarihine kadar kiracı taşınmazın kullanım bedeli tutarını Üniversiteye ödemekle yükümlü olduğu halde bu ödemeyi yapmamış ve kamu geliri tahsilatı gerçekleşmemiştir.
04.02.2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun:
-“ a. Kiralananın el değiştirmesi” başlıklı 310’uncu maddesinde; sözleşmenin kurulmasından sonra kiralananın herhangi bir sebeple el değiştirmesi halinde, yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı olacağı,
– “b. Yeni malikin gereksinimi” başlıklı 351’inci maddesinde de; kiralananı sonradan edinen kişinin, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebileceği, kiralananı sonradan edinen kişinin, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabileceği”
Hüküm altına alınmıştır.
Bu düzenlemeler çerçevesinde Üniversite süresi içinde tahliye davası açmış, ancak taşınmazın maliki olduğu 05.03.2020 tarihinden denetimin sonlandığı Mart 2022 tarihine kadar mevzuat gereği kiracıdan tahsil etmesi gereken kiraları etmemiş/tahsil etmeye yönelik herhangi bir eylemde bulunmamıştır.
Kamu İdaresi cevabında; 05.03.2020 tarihinde bağış yolu ile devralınan taşınmaz ile ilgili olarak; eski malik Tarsus Eğitim ve Kültür Vakfı ile Özel Toros Koleji Eğitim Hiz. San. Tic. A.Ş. arasında akdedilmiş bulunan kira sözleşmesinin bir özel hukuk sözleşmesi olup, Üniversitenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun “Kiralananın el değiştirmesi” başlıklı 310’uncu maddesi uyarınca kira sözleşmesinin tarafı olduğunu belirtilmiş; söz konusu taşınmazın Üniversitenin mülkiyetine geçtiği 05.03.2020 tarihinden bugüne kadar sözleşmede yazan ve kiracı tarafından ödenmeyen kira bedelleri ile ilgili olarak; Tarsus 9. Noterliğinden bir ihtarname çekilerek Üniversiteye ödenmesi gereken kira bedelinin (işlemiş faizi ile birlikte) 30 gün içerisinde Üniversite hesaplarına yatırılması gerektiğinin bildirildiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca verilen 30 günlük süre içerisinde kira bedelinin ödenmemesi halinde Üniversitenin Hukuk Müşavirliğince gerekli yasal prosedürün başlatılacağını beyan etmiştir.
Üniversite; tahsil etmediği kira geliri hakkındaki hukuki işlemleri denetimin sonuçlanmasından sonra başlatmış olup; Kurum gelirlerini mevzuata uygun şekilde ve zamanında tahsil edilmesi yönünde işlem tesis etmesinin gerekli olduğu değerlendirilmiştir.