ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemeler, Trabzon Üniversitesi’nin 337.890,94 TL değerinde lisans ve yazılım alımlarını 630 Giderler Hesabı’na kaydettiğini ortaya koymuştur. Bu durum, 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gereken gayri maddi hak alımlarının doğrudan giderleştirilmesi anlamına gelmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194. maddesi, hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.

Ayrıca, 04.11.2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra no’lu Genel Tebliğ, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranını %100 olarak belirlemiştir. Bu bağlamda, üniversitenin gerçekleştirdiği yazılım ve güncelleştirme alımlarının 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmesi ve yıl sonunda bu tutarın tamamına amortisman ayrılarak giderleştirilmesi gerekmektedir.

Üniversite, 2022 yılında yapacağı lisans, yazılım ve güncelleştirme alımlarını 630 Giderler Hesabı yerine 260 Haklar Hesabı’na aktifleştireceğini belirtmiş olsa da, bu durum 2021 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltmeyecektir. Dolayısıyla, doğru muhasebe uygulamalarının sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Yazılım, Lisans vb. Alımların Doğrudan Gider Yazılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapılan incelemelerde Trabzon Üniversitesi tarafından 2021 yılında alınan toplam değeri 337.890,94 TL olan lisans, yazılım vb. ücreti olmak üzere gayri maddi hak alımının 260 Haklar Hesabı’nda izlenmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde, Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Diğer yandan, ilgili varlıklar için ayrılacak amortisman oranları amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup ilgili Tebliğ’in 6’ncı maddesinde, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Üniversite tarafından gerçekleştirilen yazılım ve güncelleştirme alımlarının 260 Haklar Hesabına alınarak aktifleştirilmesi ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.
Üniversite tarafından 2022 yılında gerçekleştirilecek olan lisans, yazılım ve güncelleştirme ücreti olmak üzere gayri maddi hak alımlarının 630 Giderler Hesabı yerine, 260 Haklar Hesabı kullanılarak aktifleştirileceği ve yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirileceği ifade edilmişse de bu husus 2021 yılı mali tablolardaki hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.