|
ÖZET: Yabancı para cinsinden verilen teminat mektuplarının muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Denetimlerde, Yükseköğretim Kurulu tarafından alınan teminat mektuplarının, alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz satış kuru üzerinden kaydedilmesi gerektiği halde, farklı bir kur ile muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallar, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi için gereklidir.
Örneğin, YÖK tarafından 28 Ekim 2021 tarihinde alınan 2.100 ABD Doları tutarındaki teminat mektubu, kayıtlara TCMB’nin 28 Ekim 2021 tarihindeki döviz satış kuru olan 9.4984 TL yerine, 19 Kasım 2021 tarihindeki 10.7155 TL üzerinden kaydedilmiştir. Bu durum, idarenin bilanço dipnotlarının doğru ve eksiksiz bir şekilde yansıtılmadığını göstermektedir. Kamu idaresi, hatalı muhasebe işleminin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminden kaynaklandığını belirtmiş; ancak düzeltici bir işlem yapılmamıştır. Bu nedenle, muhasebe kayıtlarının ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yabancı Para Cinsinden Verilen Teminat Mektuplarının Muhasebeleştirilmesinde Hata Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim Kurulunda teminat mektuplarına ilişkin yapılan denetimlerde yabancı para cinsinden İdarece teslim alınan teminat mektuplarının alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz satış kuru üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekirken farklı kur ile muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
23/12/2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinde, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemleri izlemek üzere nazım hesapların kullanılacağı, nazım hesapların, yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluştuğu ve bu hesapların mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterileceği hüküm altına alınmıştır.
tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı”na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 457’nci maddesinde; muhasebe birimlerine teminat ve depozito olarak teslim edilen teminat ve garanti mektuplarıyla şahsi kefalete ilişkin belgeler ve bunlardan ilgililerine geri verilenler veya paraya çevrilenlerin bu hesapta izleneceği, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458’inci maddesinin 6’ncı fıkrasının (a) bendinin 3’üncü alt fıkrasında ise belirle ne n yabancı bankalar ile yerli bankalarca yabancı para cinsinden verilen teminat mektuplarının, alındığı günkü TCMB döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan denetimlerde, YÖK tarafından alımı gerçekleştirilen Uluslararası Yayın Endekslerine Erişim Hizmeti Alımı işi için 28.10.2021 tarihinde Strateji Geliştirme Dairesince 2.100 ABD Doları üzerinden kesin teminat mektubu alındığı ancak bu teminat mektubunun kayıtlara 28.10.2021 tarihindeki TCMB döviz satış kuru olan 9.4984 TL üzerinden değil de 19.11.2021 tarihindeki 10.7155 TL üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Bu sebeple İdarenin bilanço dipnotlarında yer alan taahhüt hesaplarının tam ve doğruyu yansıtmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresince, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ancak söz konusu hatalı muhasebe işleminin Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminden kaynaklandığı ifade edilmişse de hatayı düzeltici herhangi bir işlemin yapılmaması sebebiyle İdarenin 2021 yılı Bilanço dipnotları tam ve doğruyu yansıtmamaktadır.
Bu itibarla, muhasebe kayıtlarının anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Üniversitelerin Kütüphane Veri Tabanı Alımlarında Koordinasyon ve İşbirliği Eksikliği Bulunması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Bulguya Raporun Diğer Bulgular bölümünde “Üniversitelerin Kütüphane Veri Tabanı Alımlarında Koordinasyon ve İşbirliği Eksikliği Bulunması” olarak yer verilmiştir. |