|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınmazlar için gerçekleştirilen değer artırıcı harcamaların, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediğini ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, maddi duran varlık hesaplarında bu harcamaların doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, değer artırıcı harcamaların ilgili varlıkların maliyetine eklenmesi gerektiğini ve amortisman hesaplamalarında dikkate alınacağını belirtmektedir. Ayrıca, 47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği, belirli bir limiti aşan harcamaların değer artırıcı olarak kabul edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Bu mevzuat hükümleri ışığında, taşınmazlar için yapılan harcamaların, belirlenen limitleri aşması durumunda kayıtlı değere eklenmesi gerektiği açıktır. Ancak incelemeler, büyük yapım onarımlar kapsamında yapılan harcamaların maliyet yerine giderleştirildiğini göstermektedir. Bu durum, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının gerçek değerlerini yansıtmasını engellemektedir. İdare, bu uygulamanın düzeltilmesi amacıyla tüm taşra teşkilatını bilgilendirmiştir. Mevzuata uygun bir şekilde, binalar için yapılan değer artırıcı harcamaların giderleştirilmeden Binalar Hesabına kaydedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu adım, mali tabloların doğru bilgi üretmesini sağlamak için önemlidir. |
BULGU: Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlıkların maliyet bedeline eklenmek yerine, doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilip amortisman hesaplamasında dikkate alınacağı, bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü harcamanın gider olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
47 sıra nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıkların %100 amorti edileceği; aynı maddenin üçüncü fıkrasında, hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limiti aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limitleri aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edilerek ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerektiği açıktır.
Yapılan incelemede; duran varlıklar için, büyük yapım onarım kapsamında yapılan değer artırıcı harcamaların varlığın maliyetine eklenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu durum mali tablolarda 630 Giderler Hesabının ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının gerçek değerlerinin yansıtılmalarına ve mali tablonun gerçek, fiili duruma uygun bilgi üretmesine engel teşkil etmektedir.
İdare, uygulamanın düzeltilmesi için genel yazı ile tüm taşra teşkilatının bilgilendirdiğini belirtmiştir.
Mevzuata uyguluğu ve mali tabloların gerçek bilgi üretmesini teminen binalar için yapılan değer artırıcı harcamaların giderleştirilmeden, Binalar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.