|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, Tek Hazine Kurumlar Hesabına geçiş sürecinde bazı bölge müdürlükleri tarafından kapatılması gereken banka hesaplarının hala açık kaldığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemelerde, kamu bankalarında toplam 20,927 adet hesabın bulunduğu ve bu hesaplarda 629,749,305.09 TL bakiye olduğu tespit edilmiştir. Bu hesapların çoğu, kamulaştırma bedellerinin ödenmesi amacıyla açılmışken, bazıları ise farklı nedenlerle oluşturulmuştur. 2007 yılından bu yana açılan hesaplarda, vatandaşların bankalardan almadığı paralar ve fazladan yatırılan kamulaştırma bedelleri gibi geri alınması gereken tutarlar mevcuttur.
Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına İlişkin Yönetmelik, 9 Ağustos 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik, kamu idarelerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen muhabir bankada sadece iki hesap açabileceğini düzenlemektedir. 28 Ocak 2020 tarihinde DSİ Genel Müdürlüğü, Tek Hazine Sistemine geçiş yapmış ve bölge müdürlüklerine açık hesapların kapatılması için talimat verilmiştir. Ancak, bazı müdürlüklerin gerekli işlemleri gerçekleştirmediği görülmüştür. Bu hesapların acilen incelenmesi ve sıfır bakiyeli olanların kapatılması gerekmektedir. Ayrıca, kamulaştırma hesaplarında fazladan yatırılan paraların geri alınarak gelir kaydedilmesi, maaş ve kamulaştırma hesapları haricindeki tüm hesapların kapatılması ve bakiyelerin muhasebe kayıtlarına aktarılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Tek Hazine Kurumlar Hesabına Geçişle Birlikte Kapatılması Gereken Banka Hesaplarının Kapatılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Genel Müdürlük ve bölge müdürlükleri adına geçmiş yıllarda açılan ve Tek Hazine Kurumlar Hesabına geçilmesiyle birlikte kapatılması gereken banka hesaplarına yönelik incelemelerde, bazı bölge müdürlükleri adına açılmış çok sayıda hesabın mevcut olduğu, hesapların kapatılması yönünde bölge müdürlükleri tarafından gerekli inceleme ve işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
Bölge müdürlükleri adına açılmış olan bu hesapların incelenmesi sonucunda; kamu bankalarında halen açık bulunan yirmi bin dokuz yüz yirmi yedi (20927) adet hesabın mevcut olduğu ve bu hesaplarda toplam 629.749.305,09 TL bakiye olduğu görülmüştür. Söz konusu hesapların büyük bir kısmının vatandaşlar adına yatırılacak kamulaştırma bedellerinin ödenmesi dolayısıyla açıldığı görülmekle birlikte, kamulaştırma bedellerinin yatırılması dışında farklı adlarla açılmış hesaplar da mevcuttur. Kamulaştırma bedellerinin yatırılması için 2007 yılından bugüne kadar açılmış olan hesaplardaki mevcut bakiyelerin ise bir kısmını vatandaşlar tarafından bankalardan alınmayan paraların, bir kısmını ise idare tarafından kamulaştırma bedeli olarak fazladan yatırıldığı için iade alınması gerektiği halde alınmayan ve gelir kaydedilmeyen paraların oluşturduğu anlaşılmıştır.
Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına İlişkin Yönetmelik 9 Ağustos 2018 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin “Kamu idarelerine ait banka hesapları” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği muhabir bankada biri ödemeler için, biri de tahsilatlar için olmak üzere iki hesap açabilecekleri, yine Bakanlığın uygun görüşüyle bu hesaplara bağlı olarak çalışacak şekilde muhabir bankada ve zorunlu hallerde Bakanlıkça belirlenecek diğer yurt içi bankalarda yalnızca ödeme ve tahsilat işlemleri için kullanılmak üzere alt hesaplar açabilecekleri düzenlenmiştir.
DSİ Genel Müdürlüğü 28 Ocak 2020 tarihinde Tek Hazine Sistemine geçmiştir. Genel Müdürlük tarafından 23 Ocak 2020 tarihinde bölge müdürlüklerine gönderilen yazıda da bölge müdürlüklerine ait bankalarda açık olan banka hesapları bildirilmiş ve her bölge müdürlüğünün kendine ait hesapları incelemesi ve 27/01/2020 tarihinden önce (maaş ve kamulaştırma hesapları hariç) kapatması için ilgili bankalara talimat yazmaları ve sıkı takip ederek hesapları kapatmaları gerektiği bildirilmiştir.
Ancak aşağıda verilen tabloda da görüleceği üzere bazı bölge müdürlükleri tarafından hesapların incelenmesi ve kapatılması yönünde gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür. Tek Hazine Kurumlar Hesabı dışında yer alan ve büyük bir risk oluşturan bu hesaplarla ilgili bölge müdürlükleri tarafından acilen gerekli incelemelerin yapılması, sıfır bakiyeli hesapların tamamının kapatılması, kamulaştırma hesaplarında fazladan yatırılmış olup idare tarafından geri alınması gereken paraların Bankalardan talep edilerek gelir kaydedilmesi, kamulaştırma ve maaş hesabı haricindeki tüm hesapların acilen kapatılması ve bakiyelerinin muhasebe kayıtlarına intikalinin sağlanması gerekmektedir.
Tablo 6: Banka Hesapları Tablosu
| Bölge Müdürlüğü | Bankalardaki Açık Hesap Sayısı | Bankalardaki Açık Hesap Sayısı | Bankalardaki Açık Hesap Sayısı | Sıfır Bakiyeli Hesap Sayısı | Sıfır Bakiyeli Hesap Sayısı | Sıfır Bakiyeli Hesap Sayısı | Hesaplardaki Toplam Bakiye | Hesaplardaki Toplam Bakiye | Hesaplardaki Toplam Bakiye |
| Ziraat Bankası | Halkbank | Vakıfbank | Ziraat | Halkbank | Vakıfbank | Ziraat | Halkbank | Vakıfbank | |
| Ankara | 6 | 6 | 3 | 0 | 6 | 2 | 276.744,35 | – | 9.000,58 |
| İzmir | 2 | 24 | 1 | 8 | 9.859,49 | 12.404,03 | |||
| Artvin | 4 | 4 | 9 | 4 | 2 | 1 | – | 13.276,95 | 582.321,60 |
| Aydın | 6 | 1 | 3 | 1 | 88.480,29 | – | |||
| Edirne | 11 | 17 | 4 | 7 | 66.091,98 | 32.350,50 | |||
| Sivas | 23 | 115 | 7 | 4 | 42.918,34 | 723.193,10 | |||
| Bursa | 3 | 6 | 3 | 2 | – | 3.522,80 | |||
| Diyarbakır | 6798 | 3 | 5073 | 2275 | 3 | 1646 | 112.066.343,48 | – | 441.575.722,50 |
| Samsun | 123 | 34 | 152 | 24 | 30 | 13 | 878.615,07 | 962.225,06 | 8.043.068,87 |
| Erzurum | 68 | 9 | 30 | 9 | 1 | 27 | 1.396.528,57 | 846.865,72 | 6.730,32 |
| Kastamonu | 2 | 1 | 2 | – | – | 10.785,10 | |||
| Elazığ | 90 | 7 | 33 | 9 | 7 | 11 | 1.342.900,84 | – | 627.279,09 |
| Adana | 3 | 479 | 194 | 2 | 44 | 22 | 3.743.511,00 | 13.498.643,54 | 21.648.343,25 |
| Trabzon | 80 | 4 | 218 | 43 | – | 65 | 3.281.681,05 | 306.908,13 | 1.570.815,09 |
| Eskişehir | 44 | 21 | 22 | 26 | 5 | 807.309,13 | 1.165.152,10 | 450.992,88 | |
| Balıkesir | 2 | 7 | 2 | 7 | – | – | |||
| Şanlıurfa | 38 | 1 | 21 | – | 1.811.415,35 | 193,19 | |||
| Isparta | 6 | 10 | 10 | 4 | 8 | 1 | 53.203,52 | 2.636,63 | 81.859,52 |
| Van | 29 | 113 | 22 | 69 | 483.807,8 | 390.716,81 | |||
| Antalya | 7 | 4 | 216.671,67 | ||||||
| Kars | 2 | 2 | – | ||||||
| Konya | 24 | 1 | 2.380.132,78 | ||||||
| Mardin | 1203 | 934 | 6.546.101,01 | ||||||
| Kayseri | 246 | 1 | 5 | 86 | 1 | 3 | 1.606.913,75 | – | 83.726,53 |
| İstanbul | 3 | 3 | – | ||||||
| Kahramanmaraş | 3 | 2 | 1.341,73 |
TOPLAM | 8826 | 585 | 6027 | 3493 | 109 | 188 | 137.100.571,20 | 16.795.708,13 | 475.853.025,76