|
ÖZET: İdare tarafından feshedilen yapım işlerine ilişkin olarak, yüklenicilerin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle idarenin uğradığı zararların tazmini için dava açılmadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, özellikle Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı, Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı ve İçmesuyu Dairesi Başkanlığı gibi genel müdürlüklerin son beş yıl içinde gerçekleştirdiği fesih işlemleri incelenmiştir. Yapılan incelemelerde, fesih sonrası teminatların gelir kaydedildiği, ancak zararların tazmini için gerekli hukuki süreçlerin başlatılmadığı ortaya çıkmıştır.
Özellikle Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından feshedilen beş işte, Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı’nın feshettiği üç işte ve İçmesuyu Dairesi Başkanlığı’nın feshettiği on bir işten yalnızca iki tanesinde dava açıldığı görülmüştür. Bölge Müdürlükleri de benzer şekilde dava açma yoluna gitmemiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 22. maddesi, sözleşmelerin feshi durumunda yapılması gereken işlemleri belirlemekte ve idarenin uğradığı zararların tazmin edilmesini öngörmektedir. Bu bağlamda, harcama birimlerinin, yüklenicilerin taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle idarenin uğradığı zararların tazmini için gerekli bilgi ve belgeleri Hukuk Müşavirliklerine zamanında iletmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Aksi takdirde, ilgili tarafların sorumlulukları gündeme gelebilir. |
BULGU: İdare Tarafından Feshedilen Yapım İşleri Sonrasında İdarenin Uğradığı Zarar ve Ziyanın Tazmini İçin Dava Açılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri tarafından ihale edilen ve yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi dolayısıyla feshedilen yapım işleri sonrasında idarenin uğradığı zarar ve ziyanın tazmini için yüklenicilere dava açılmadığı görülmüştür.
İnceleme kapsamında; Genel Müdürlük ihalelerinin yoğun olarak yapıldığı Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı, Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı, İçmesuyu Dairesi Başkanlığı ve bazı Bölge Müdürlükleri (Antalya, Konya, Şanlıurfa) tarafından son beş yıl içinde feshedilen yapım işleri sonrasında yapılan işlemler incelenmiş, ayrıca Hukuk Müşavirliğinden de bu hususta bilgi talep edilmiştir. İnceleme sonucunda; harcama birimleri tarafından fesih sonrası teminatların gelir kaydedildiği, ihale yasağının verildiği ancak idarenin uğradığı zarar ve ziyanın tazmini için yüklenicilere dava açılması amacıyla ilgili Hukuk Müşavirliğine gerekli bildirimlerin yapılmadığı görülmüştür. Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından son beş yılda feshedilen beş işten hiçbirinde, Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından feshedilen üç işten hiçbirinde dava açılmadığı, İçmesuyu Dairesi Başkanlığı tarafından feshedilen on bir işten ise sadece iki tanesinde dava açıldığı tespit edilmiştir. Bölge Müdürlükleri tarafından da dava açılması yoluna gidilmediği görülmüştür.
Sözleşmenin feshi halinde idarece yapılacak işlemler 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 22’nci maddesinde düzenlenmiştir. Madde de sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve ayrıca sözleşmenin feshi nedeniyle idarenin uğradığı zarar ve ziyanın yükleniciye tazmin ettirileceği hüküm altına alınmıştır.
İhtiyacın karşılanma sürecindeki her aşamada görev alanların, görevlerini kanunî gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmamaları, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunmaları, 4735 sayılı Kanunun 28’inci maddesi uyarınca görevlilerin sorumluluğunu gerektirdiğinden, tüm harcama birimleri tarafından yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi dolayısıyla feshettikleri işlerde idarenin uğradığı zarar ve ziyanın tazmin ettirilebilmesi amacıyla gerekli bilgi ve belgelerin ivedilikle Hukuk Müşavirliklerine iletilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.