|
ÖZET: Yapım işlerinde yeni birim fiyatların belirlenmesi sürecinde, ticaret ve sanayi odalarının rayice uygunluk onayı alınmadan uygulandığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, proje değişiklikleri nedeniyle ortaya çıkan yeni iş kalemlerinin bedellerinin ödenmesi amacıyla yapılan birim fiyat tespitlerinde, firmalardan alınan proforma faturaların ticaret ve sanayi odalarının onayını taşımadığı gözlemlenmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddesi, sözleşmede yer almayan işlerin fiyat tespitinde ticaret ve sanayi odalarının onayının gerekliliğini vurgulamaktadır.
Bölge müdürlüklerinde gerçekleştirilen incelemelerde, yeni birim fiyatların belirlenmesinde piyasa teklifleri alınmasına rağmen, bu fiyatların rayice uygunluğunun onaylanmadığı ortaya çıkmıştır. Oda Muamelat Yönetmeliği’nin ilgili maddesi, fiyat tespitinde faturalarda işin tamamının belirtilmesi gerektiğini ifade etmekte, sadece montaj veya işçilik gibi kalemler için düzenlenen faturaların onaylanamayacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, ticaret ve sanayi odalarına gönderilen proforma faturaların, işçilik ve montaj gibi kalemleri de kapsadığı için onaylanmadığı, buna rağmen ödemelerin bu fiyatlar üzerinden gerçekleştirildiği saptanmıştır. Sonuç olarak, yapım işlerinde yeni birim fiyat tespitinin, ticaret ve sanayi odalarının onayına sunulması gerektiği ve onaya gönderilen faturaların, malzeme fiyatı, işçilik, nakliye ve montaj bedeli gibi kalemlerin ayrı olarak düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu süreçlerin titizlikle uygulanması, mali disiplinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Tespit Edilen Yeni Birim Fiyatların Ticaret ve/veya Sanayi Odasının Rayice Uygunluk Onayı Olmadan Uygulanması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Yapım işlerinde sözleşmenin uygulanması sırasında, proje değişikliği nedeniyle ortaya çıkan yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedellerinin ödenmesi amacıyla yeni birim fiyat tespiti yapılırken, piyasada faaliyet gösteren firmalardan proforma fatura alınarak yeni birim fiyat tespiti yapıldığı, firmalardan alınan bu fiyatlarda ise ticaret ve/veya sanayi odalarının rayice uygunluk onayının olmadığı görülmüştür.
Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyat tespitinin ne şekilde yapılacağı Yapım İşleri Genel Şartnamesinin (YİGŞ) “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde açıklanmıştır. Maddenin üçüncü fıkrası (ç) bendinde de idarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin yeni birim fiyat tespitinde kullanılacağı düzenlenmiştir.
Bölge Müdürlüklerinde yapılan incelemelerde; yeni birim fiyatın piyasadan üç adet teklif alınarak tespit edildiği, söz konusu fiyatın rayice uygunluğuna ilişkin ticaret ve/veya sanayi odasının onayının aranmadığı görülmüştür.
Ayrıca ticaret ve/veya sanayi odalarının işleyişini düzenleyen Oda Muamelat Yönetmeliği’nin “Faturaların rayice uygunluğu” başlıklı 38’inci maddesinde birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalarda işin tamamının belirtilmesi halinde bu faturaların onaylanmasının mümkün olduğu, sadece montaj, işçilik veya nakliye bedeli için düzenlenen faturalar ile malzeme fiyatı, işçilik, nakliye ve montaj bedeli dâhil olarak düzenlenen faturaların fiyat tespiti usullerinin uygulanmasına imkân vermediğinden onaylanmayacağı ifade edilmektedir.
Yapılan incelemede; yukarıda belirtilen düzenlemeye aykırı olarak ticaret ve/veya sanayi odalarına onaya gönderilen proforma faturaların malzeme, işçilik, montaj ve nakliye dâhil faturalar alınarak gönderildiği, alınan bu faturalara işçilik, montaj ve nakliye dâhil olduğu için oda tarafından rayice uygunluğunun onaylanmadığı, buna rağmen yine de bu fiyat üzerinden ödeme yapıldığı görülmüştür.
Sonuç olarak devam eden yapım işlerinde, yeni birim fiyat tespiti yapılırken piyasadan alınan tekliflerin rayice uygun olup olmadığı hususunun mutlaka ticaret ve/veya sanayi odalarına onaylattırılması gerektiği, onaya gönderilen faturaların da odaların talep ettiği şekilde malzeme fiyatı, işçilik, nakliye ve montaj bedeli ayrı olacak şekilde alınması gerektiği değerlendirilmektedir.