ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, sulama birliklerinin kendilerine devredilen sulama tesislerinin bakım ve onarımı için gerekli banka hesaplarını açmadığını ortaya koymaktadır. 2018 yılından itibaren Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından sulama birliklerine devredilen 204 sulama tesisi için, her yıl belirli bir miktarın bu hesaplarda tutulması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, sulama birliklerinin bu hesapları açmaması, bakım onarım işlemlerinin DSİ bütçesinden karşılanmasına yol açmaktadır.

DSİ Genel Müdürlüğü’nün 16 Ekim 2018 tarihli onayı ile güncellenen devir sözleşmelerinin 14. maddesi, tesislerin bakım ve onarım giderlerinin tamamen faydalananlara ait olduğunu vurgulamaktadır. Bu maddeye göre, su kullanıcılarından tahsil edilen ücretlerin belirli bir kısmının bakım onarım için ayrılması ve ayrı bir hesapta tutulması zorunludur. Ayrıca, DSİ’nin bu hesapların denetimini yapma yetkisi bulunmaktadır.

Sonuç olarak, sulama birliklerinin sözleşme gereği açması gereken banka hesaplarını açmamaları, bakım onarım süreçlerini olumsuz etkilemekte ve bu durum DSİ’nin bütçesini zorlamaktadır. Bu nedenle, sulama tesislerinin bakım onarımlarının etkin bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli hesapların açılması ve yıllık tutarların aktarılması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Sulama Birliklerinin Kendilerine Devredilen Sulama Tesislerinin Bakım Onarımına Pay Ayırmaları Amacıyla Açmaları Gereken Banka Hesaplarını Açmamaları

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

DSİ tarafından yaptırılarak 2018 yılından sonra sulama birliklerine devredilen sulama tesislerinin bakım onarımının faydalananlar tarafından yaptırılması için her yıl belirli bir tutar ayrılması amacıyla açılması gereken banka hesaplarının sulama birlikleri tarafından açılmadığı görülmüştür.
DSİ Genel Müdürlüğünün 16.10.2018 tarihli Olur’u ile Sulama Birlikleri ile imzalanan devir sözleşmeleri güncellenmiş ve bu tarihten sonra devredilen sulama tesisleri için de güncellenen yeni tip devir sözleşmeleri imzalanmaya başlanmıştır. İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığından alınan verilere göre 2018 yılından 2022 yılına kadar 88 adet sulama birliğine devredilen sulama tesisi sayısı 204 adettir.
Devir sözleşmelerinin 14’üncü maddesinde de tesisin bakım-onarım giderlerinin tamamen faydalanana ait olduğu, faydalananın su kullanıcılarından tahsil edilen işletme ve bakım ücretinin/su kullanım hizmet bedelinin DSİ’ce yeterli bulunacak miktarını tesisin bakım ve onarımı için her yıl ayırmak ve tesisin adı ile anılan ayrı bir hesapta tutmak zorunda olduğu belirtilmektedir. Maddenin devamında da DSİ’nin faydalanan tarafından bakım onarım için ayrılan para miktarının harcanmasını ve yapılan bakım-onarım çalışmalarını yerinde tetkik etmeye her zaman yetkili olduğu belirtilmektedir.
Sözleşmedeki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere sulama tesislerinin bakım onarımlarının sulama birlikleri tarafından yapılmasını temin etmek amacıyla böyle bir düzenlemeye gidilmiştir. Sulama birlikleri tarafından sözleşme hükmü gereği açılması gereken banka hesapları açılmaması ve böyle bir tutar ayrılmaması sonucunda; bakım onarım yapamayacak durumdaki sulama birliklerine ait sulama tesislerinin bakım onarım harcamaları DSİ bütçesinden yapılmak zorunda kalınmaktadır.
Sulama tesislerinin bakım onarımlarının faydalananlar tarafından yapılabilmesi için sözleşme gereği açılması gereken banka hesaplarının açılması, bakım onarım için DSİ tarafından uygun görülecek tutarın her yıl bu hesaba aktarılması ve yine sözleşme hükmü gereği bu hesabın DSİ tarafından denetlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.