Yapım İşlerinde Kesin Kabul İşlemi Tamamlanmadan Kesin Hakediş Raporunun Düzenlenmesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerinde Kesin Kabul İşlemi Tamamlanmadan Kesin Hakediş Raporunun Düzenlenmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Karayolları 4’üncü Bölge (Ankara), 5’inci Bölge (Mersin), 8’inci Bölge (Elazığ) ve 15’inci Bölge (Kastamonu) Müdürlükleri tarafından yürütülen yapım işlerinde, kesin kabul işlemi yapılmadan, kesin hakediş raporunun düzenlendiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin;
39’uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (ğ) bendinde, “İdarece gerekli görülmesi halinde bir defaya mahsus olmak üzere geçici kabulden sonra kesin kabule kadar ek geçici hakediş raporu düzenlenebilir”,
40’ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “İşin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Bunlar biri asıl olmak üzere en az üç suret halinde düzenlenir. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.
İkinci fıkrasında, “Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde; kesin hakediş raporu düzenlenmesine işin geçici kabulü yapıldıktan sonra başlanır ve sözleşme ve eklerinde öngörülen hükümler çerçevesinde kesin hesap işlemleri gerçekleştirilir”,
Sekizinci fıkrasında, “Kesin hesapların ve kesin kabul tutanağının idarece onaylanmasından sonra, bunlara ilişkin onay tarihlerinin sonuncusundan başlamak üzere en çok otuz gün içinde, idarece onaylanmış kesin hesaplara dayalı olarak, yapı denetim görevlisi tarafından kesin hakediş raporu düzenlenir”,
Hükümleri yer almaktadır.
Ayrıca, Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmenin (Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşme / Birim Fiyat Sözleşme / Karma Sözleşme) 20’nci maddesinde, geçici kabul itibar tarihi ile kesin kabul tarihi arasındaki teminat süresinin idarece tespit edilerek sözleşmeye yazılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, geçici kabul itibar tarihinden itibaren sözleşmenin 20’nci maddesinde yazılı teminat süresi dikkate alınarak, kesin kabul işlemlerine başlanılması, kesin hesapların ve kesin kabul tutanağının idarece onaylanmasından sonra, bunlara ilişkin onay tarihlerinin sonuncusundan başlamak üzere en çok otuz gün içinde, idarece onaylanmış kesin hesaplara dayalı olarak, yapı denetim görevlisi tarafından kesin hakediş raporunun düzenlenmesi, kesin kabul tutanağı onaylanmadan, kesin hakediş raporunun düzenlenmemesi gerekmektedir.
Karayolları Bölge Müdürlüklerince yürütülen bazı yapım işlerinde, teminat süresi sona ermeden ve kesin kabul tutanağı idarece onaylanmadan, kesin hakediş raporu düzenlendiği tespit edilmiştir.
Konuya ilişkin bazı tespitler aşağıda yer almaktadır.
Karayolları 4’üncü Bölge (Ankara) Müdürlüğü tarafından yapım çalışmaları yürütülen “Ankara-Konya Devlet Yolunda Baltalin Köprülü Kavşağı Yapım İşi” işinin teminat süresi 12 ay olarak belirlenmiştir Geçici kabulü 18.12.2020 tarihinde yapılan işin kesin hakedişi 19.04.2021 tarihinde yapılmıştır. Söz konusu işin Kesin kabul tutanağı ise 23.12.2021 tarihinde onaylanmıştır.
Karayolları 5’inci Bölge (Mersin) Müdürlüğü tarafından yapım çalışmaları yürütülen “Kahramanmaraş – Nurdağ Yolu Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapım İşi”, 4735 sayılı Kanunun geçici 4’üncü maddesine istinaden, 19.07.2019 tarihinde tasfiye edilmiştir.
Söz konusu yapım işinde teminat süresi 24 ay olarak belirlenmiş olup tasfiye geçici kabul tutanağına göre, geçici kabul itibar tarihi 04.02.2020 olarak belirlenmiştir. Söz konusu işin kesin hakedişi 01.12.2020 tarihinde düzenlenmiş olup, kesin kabul işleminin ise denetim dönemi itibariyle henüz yapılmadığı anlaşılmıştır.
Karayolları 8’inci Bölge (Elazığ) Müdürlüğü tarafından yapım çalışmaları yürütülen “(Malatya-Elbistan) Ayrımı-Yazıhan-Hekimhan-Kangal Yolunda Tohma Köprüsü Yapım İşi” işinin teminat süresi 12 ay olarak belirlenmiştir. Geçici kabulü 30.12.2020 tarihinde yapılan işin kesin hakedişi 31.12.2020 tarihinde düzenlenmiştir. Söz konusu işin kesin kabulü ise 04.02.2022 tarihinde yapılmıştır.
Karayolları 15’inci Bölge (Kastamonu) Müdürlüğü tarafından yapım çalışmaları yürütülen “Kozlu Köprülü Kavşağı Yapım İşi” işinin, teminat süresi 12 ay olarak belirlenmiştir Geçici kabulü 15.04.2021 tarihinde yapılan işin kesin hakedişi 27.12.2021 tarihinde düzenlenmiştir. Söz konusu işin kesin kabulünün ise denetim dönemi itibariyle henüz yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40’ncı maddesine göre kesin hesapların çıkarılması ve kesin kabul tutanağının düzenlenmesinden sonra kesin hakediş raporunun düzenlenmesi gerekmektedir.
Ayrıca, sözleşme konusu yapım işlerinin tamamı için her türlü sorumluluk kesin kabul işlemlerinin idarece onaylanacağı tarihe kadar yükleniciye aittir. Geçici kabul itibar tarihi ile kesin kabul tarihi arasında çeşitli nedenlerle ortaya çıkması muhtemel olan eksiklikler ile zarar ziyan bedelleri yüklenicinin kesin hakediş raporundaki alacağından tahsil edileceğinden, yüklenici alacağının süre dolmadan ödenmesi mevzuata uygun olmayacaktır.
Kamu İdaresi cevabında özetle,
Genel Müdürlük tarafından ihalesi merkezde yapılan yol yapım işlerinde, kesin hakediş raporu düzenlenmesi işlemlerinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen hükümlere göre yapılmakta olduğu,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtildiği şekilde işlem yapmayan Bölge Müdürlüklerinin uyarılacağı,
Tespit edilen eksiklikler çerçevesinde gerekli hassasiyetin gösterilmesi için konunun takibinin yapılacağı, belirtilmiş olup mutabık kalınmıştır.
Sonuç olarak, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40’ncı maddesi gereği, kesin hesapların yapılması ve kesin kabul tutanağının idarece onaylanmasından sonra kesin hakediş raporunun düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.