| ÖZET: İdarece satın alınan mal ve malzemelerin muhasebe kayıtlarının yapılmayarak giderleştirildiği görülmüştür. Stoklar hesabından 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 153-Ticari Mallar Hesabı kullanılırken, sosyal tesislerce edinilen mallar bu hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, varlık hesaplarından eksikliklerin görünmesine ve giderlerin fazlalaşmasına neden olmuştur. İdarece, sosyal tesislerce satın alınan mal ve malzemelerin ilgili stok hesabına kaydedilmesi ve tüketime veya satışa konu oldukça giderleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Stoklar Hesabı Kayıtlarının Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Sosyal tesislerce satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde, malzeme ve ticari malların muhasebe kayıtlarının yapılmayarak giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “15 Stoklar” başlıklı 30’uncu maddesinde, sosyal tesislerce satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme ve ticari mal gibi varlıkların izlenmesi için Stoklar hesap grubunun kullanılacağı belirtilmiştir.
Stoklar Hesap grubundan 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı, sosyal tesis faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır. 153-Ticari Mallar Hesabı ise sosyal tesislerce herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılır. İlk madde ve malzemeler kullanım veya tüketime verildikçe, ticari mallar satıldıkça gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması gerekir.
Yapılan incelemede, mal ve hizmet üretiminde kullanılmak veya kantinlerde satılmak üzere sosyal tesislerce edinilen mallar 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 153-Ticari Mallar Hesabına kaydedilerek kullanıma veya satışa konu oldukça söz konusu hesaplara alacak, gider hesabına borç kaydedilmesi gerekirken stoklar hesabı ile ilişkilendirilmeksizin direkt olarak giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Bu durum, sosyal tesis mali tablolarında varlık hesaplarından 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 153-Ticari Mallar Hesabında kayıtlı olması gereken tutarların yer almamasına, giderlerin ise olduğundan daha fazla görünmesine yol açarak, mali tabloların yanlış bilgi üretmesine neden olmaktadır. Ayrıca, bu durum sosyal tesislerin işletilmesinde stok kontrolünü de zorlaştırmaktadır.
Kamu İdaresince, sosyal tesislerce satın alınan mal ve malzemelerin 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile 153- Ticari Mallar Hesabına kaydedilmesi sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, sosyal tesis mali tablolarının doğru ve tam bilgi üretmesinin sağlanması amacıyla mal ve hizmet üretiminde kullanılmak üzere alınan mal ve malzeme ile kantinlerde satılmak üzere alınan ticari malların tamamının gider yazılmak suretiyle hesaplardan çıkarılması yerine ilgili stok hesaplarına kaydedilmesi ve tüketime veya satışa konu oldukça giderleştirilmesinin sağlanması gerekmektedir.