| ÖZET: Maddi Duran Varlık Grubu Hesaplarına ilişkin kayıtların tutulmaması ve Maddi Duran Varlıklar Defterinin tutulmamasına ilişkin bulgular ortaya konulmuştur. Sosyal tesisler tarafından edinilen maddi duran varlıkların 255-Demirbaşlar Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Maddi Duran Varlık Grubu hesablarına ilişkin kayıtların yapılmaması sosyal tesis mali tablolarında maddi duran varlıklar hesabına ilişkin bilgilerin tam ve doğru bir şekilde sunulmamasına neden olmaktadır. Maddi Duran Varlıklar Defterinin belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda tutulması gerekmektedir. |
BULGU: Maddi Duran Varlık Grubu Hesaplarına Gerekli Kayıtların Yapılmaması ve Maddi Duran Varlıklar Defterinin Tutulmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Sosyal tesisler tarafından tutulması gereken Maddi Duran Varlıklar Defterinin tutulmadığı ve sosyal tesislerin sahip olduğu maddi duran varlıkların 255-Demirbaşlar Hesabı, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ile 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 34’üncü maddesinde, bu hesap grubu, sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen fiziki varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. Maddi duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 255- Demirbaşlar Hesabı ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilerek mali tablolarda gösterilmelidir.
Ayrıca, anılan Esas ve Usullerin 20’nci maddesinde Maddi Duran Varlıklar Defterinin tutulması gerekliliği düzenlenmiştir. Maddi Duran Varlıklar Defteri, sosyal tesislerin her ne şekilde olursa olsun edinmiş oldukları maddi duran varlıkları takip ettikleri defterdir. Maddi duran varlıklar herhangi bir nedenle elden çıkarılmışsa bu defter kayıtlarından da çıkarılır. Defterde, maddi duran varlığın edinildiği ve elden çıkarıldığı tarih, elde edinilme tutarı, varsa satış ve birikmiş amortisman tutarı, elden çıkarılma nedeni ve verildiği yer ile her bir maddi duran varlık için verilmiş olan numara bilgilerine yer verilir.
Ayrıca, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için kullanılır. 255-Demirbaşlar Hesabı ise sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır. 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı da maddi duran varlık bedellerinin giderleştirilmesi için kullanılır. Hazine ve Maliye Bakanlığınca aksi kararlaştırılmadıkça amortismanlar maddi duran varlığın edinildiği dönemin sonunda ve yüzde yüz oranında uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, sosyal tesisler ait maddi duran varlıkların gösterildiği Maddi Duran Varlıklar Defterinin tutulmadığı, sosyal tesislere ait maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarının bulunmadığı ve dolayısıyla mali tablolarda gösterilmediği tespit edilmiştir. Uygulamada, sosyal tesisler tarafından edinilen maddi duran varlıkların, ilgili hesaplarla ilişkilendirilmeksizin direkt olarak giderleştirildiği ve maddi duran varlık hesap grubuna herhangi bir kayıt yapılmadığı görülmüştür.
Bu durum sosyal tesislerin mali tablolarında, sosyal tesislerin sahip oldukları maddi duran varlıkların raporlanmamasına ve dolayısıyla sosyal tesis mali tablolarında yer alan maddi duran varlıklar hesabına ilişkin bilgilerin tam ve doğru bir şekilde sunulmamasına neden olmaktadır.
Kamu İdaresince, sosyal tesis faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin edinilen demirbaş malzemeler için Maddi Duran Varlık kayıtlarının yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve daha önce edinilmiş olanlar dâhil her türlü maddi duran varlığın kayıtlara alınarak mali tablolarda gösterilmesinin ve Maddi Duran Varlıklar Defterinin belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda tutulmasının sağlanması gerekmektedir.