| ÖZET: Kamu idaresi tarafından edinilen bilgilere göre Başkanlığın mülkiyetinde 3 adet bina ve 8 adet arsa bulunmaktadır. İdareye 45 bina tahsis edilmiştir. Muhasebe kayıtlarında idarenin mülkiyetinde toplam 4 adet arsa ve 12 adet bina ile tahsise ilişkin 3 adet kayıt bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında bulguda yer alan hususlara herhangi bir itirazda bulunmamış, kayıtların güncellenmekte olduğunu bildirmiştir. Düzeltmeler en erken 2022 yılı muhasebe kayıtlarında yapılabileceği için 2021 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabındaki rakamlar idarenin mülkiyetinde olan veya idareye diğer kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazların gerçek değerini göstermemektedir. |
BULGU: Kurum Mülkiyetinde Bulunan / Kuruma Tahsis Edilen Taşınmaz Kayıtları ile Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
İdarenin mülkiyetinde olan veya idareye tahsis edilmiş taşınmazların kayıtlarının sağlıklı şekilde tutulmadığı ve idarenin taşınmaz kayıtları ile taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlanmış ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasında ise; kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri ya da iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı ve taşınmazların rayiç değerlerinin maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edileceği hükme bağlanmıştır.
Yönetmelik’in 7’nci maddesinde de;
“Kamu idareleri;
a) Tapu kütüğünde adlarına tescilli olan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 2’deki ‘Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu’nda,
d) Tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kaydını Ek 6’daki “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu’nda”,
yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazarak kaydını tutarlar.
(2) Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.” denilmektedir.
Diğer taraftan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 172 ve 176’ncı maddelerinde kamu kuruluşları tarafından tahsis edilen arsa ve arazilerle binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaplara kaydedilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde idarenin mülkiyetinde olan veya idareye gerek üçüncü kişiler gerekse kamu idareleri tarafından tahsis edilen bütün taşınmazların ilgili Yönetmelikte belirtilen formlar kullanılarak kaydının tutulması ve mülkiyetinde bulunan ve kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazların ilgisine göre 250 Arsa ve Araziler Hesabı veya 252 Binalar Hesabına kaydedilerek muhasebe sistemine dahil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede aşağıdaki tablolarda gösterildiği üzere idarenin mülkiyetinde bulunan veya idareye tahsis edilen taşınmazların kayıtlarının düzenli şekilde tutulmadığı ve idarenin mülkiyetinde bulunan veya kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazlardan bazılarının muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür.
İdareden edinilen bilgiye göre idarenin mülkiyetinde olan arsa ve arazilerle, muhasebeye kaydedilen arsa ve arazilerin listesi aşağıda gösterildiği şekildedir.
Tablo 3: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Arsa ve Araziler ve Kayıt Durumu
| Sıra No | Arsanın Bulunduğu Yer | Muhasebe Kayıt Durumu | Yüzölçümü (metrekare) |
| 1 | Başkanlık (Ankara/İskitler) | Muhasebe Kaydı Var | 8.096,00 |
| 2 | Gaziantep/Şehitkamil | Muhasebe Kaydı Var | 36.383,11 |
| 3 | Adana/Seyhan | Muhasebe Kaydı Var | 1.719,00 |
| 4 | Van/Edremit | Muhasebe Kaydı Var | 182.072,12 |
| 5 | Ankara/Mamak | Binalarda Kayıtlı | 8.054,34 |
| 6 | Ankara/Sincan | – | 11.412,00 |
| 7 | Eskişehir/Merkez | – | 2.371,85 |
| 8 | Mersin/Tarsus | – | 21.300,00 |
Liste incelendiğinde Ankara / Sincan, Eskişehir / Merkez ve Mersin / Tarsus’da olduğu bildirilen arsaların muhasebe kayıtlarına alınmadığı, Ankara/Mamak’ta bulunan arsanın 252 Binalar Hesabında kayıtlı olduğu görülmektedir.
Kurum tarafından İdarenin mülkiyetinde olduğu bildirilen binalarla 252 Binalar Hesabında kayıtlı binalar şu şekildedir.
Tablo 4: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Binalar
| Sıra No | Binanın Kullanım Amacı |
| 1 | KOSGEB Başkanlık Binası |
| 2 | KOSGEB Ankara Sincan Müdürlüğü |
| 3 | KOSGEB Eskişehir Müdürlüğü |
Tablo 5: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan İdarenin Mülkiyetindeki Binalar
| Sıra No | Binanın Kullanım Amacı | Kayıtlı Değeri (TL) |
| 1 | KOSGEB Başkanlık Binası | 44.142.946,69 |
| 2 | KOSGEB Ankara Sincan Müdürlüğü | 4.562.797,59 |
| 3 | KOSGEB Eskişehir Hizmet Binası | 2.725.000,00 |
| 4 | KOSGEB Mamak Hizmet Binası | 11.647.244,47 |
| 5 | Mersin Hizmet Binası | 6.997.103,70 |
| 6 | KOSGEB Gaziantep Hizmet Binası | 7.273.000,00 |
| 7 | KOSGEB Samsun Hizmet Binası | 2.504.292,98 |
| 8 | KOSGEB Diyarbakır Hizmet Binası | 7.690.015,90 |
| 9 | KOSGEB Urfa Hizmet Binası | 371.518,58 |
| 10 | KOSGEB Urfa Hizmet Binası | 977.957,10 |
| 11 | İzmir Kuzey Hizmet Binası | 690.410,50 |
| 12 | İstanbul Anadolu Yakası Hizmet Binası | 3.455.384,85 |
04.03.2021 tarihinde yıkıldığı öğrenilen KOSGEB Mamak Hizmet Binası muhasebe kayıtlarından çıkarılmamıştır.
İdareye kamu idareleri tarafından tahsis edildiği bildirilen binalarla muhasebe kayıtlarına alınan tahsisli binalara ilişkin tablolar şu şekildedir.
Tablo 6: Kamu İdareleri Tarafından Tahsis Edildiği Bildirilen Binalar
| Sıra No | Taşınmazın Kullanım Amacı | Taşınmazı Tahsis Eden Kurum / Kuruluş | Süresi (Yıl) |
| 1 | KOSGEB Afyonkarahisar Müdürlüğü |
Milli Emlak Genel Müdürlüğü | Süresiz |
| 2 | KOSGEB Ağrı Müdürlüğü | Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü | Süresiz |
| 3 | KOSGEB Aksaray Müdürlüğü | Aksaray Valiliği | Süresiz |
| 4 | KOSGEB Amasya Müdürlüğü | Amasya İl Özel İdaresi | 10 |
| 5 | KOSGEB Ardahan Müdürlüğü | Milli Emlak Genel Müdürlüğü | Süresiz |
| 6 | KOSGEB Bitlis Müdürlüğü | Bitlis Milli Eğitim Müdürlüğü | 10 |
| 7 | KOSGEB Çankırı Müdürlüğü | Milli Emlak Müdürlüğü | Süresiz |
| 8 | KOSGEB Diyarbakır Müdürlüğü | Milli Emlak Müdürlüğü | Süresiz |
| 9 | KOSGEB Edirne Müdürlüğü | Edirne Valiliği | 10 |
| 10 | KOSGEBGaziantep Müdürlüğü | Gaziantep Üniversitesi Teknopark | 3 |
| 11 | KOSGEB Gümüşhane Müdürlüğü | Gümüşhane Valiliği | Süresiz |
| 12 | KOSGEB Muğla Müdürlüğü | Milli Emlak Genel Müdürlüğü | Süresiz |
| 13 | KOSGEB Muş Müdürlüğü | Muş İl Özel İdaresi | 10 |
| 14 | KOSGEB Ordu Müdürlüğü | Çevre Şehircilik Müdürlüğü | 1 |
| 15 | KOSGEB Şanlıurfa Müdürlüğü | İl Özel İdare Müdürlüğü | Süresiz |
| 16 | KOSGEB Tokat Müdürlüğü | Tokat İl Özel İdaresi | 10 |
| 17 | KOSGEB Tunceli Müdürlüğü | Tunceli Valiliği | Süresiz |
| 18 | KOSGEB Yozgat Müdürlüğü | Yozgat Valiliği | Süresiz |
| 19 | KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü | Milli Emlak Genel Müdürlüğü | Süresiz |
Tablo 7: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tahsisli Binalar
| Sıra No | Binanın Kullanım Amacı | Kayıtlı Değeri (TL) |
| 1 | ODTÜ TEKMER Binası Tadilat | 430.453,43 |
| 2 | KOSGEB Hatay Müdürlüğü | 74.963,90 |
| 3 | KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü | 381.962,63 |
Tablolardan görüleceği üzere kamu idareleri tarafından tahsis edilen sadece KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü binası muhasebe kayıtlarına alınmış, ODTÜ tarafından tahsis edilen binanın sadece tadilat gideri kaydedilmiş, kamu idaresi olmadığı için 252 Binalar Hesabına kaydedilmemesi gereken Antakya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından KOSGEB’e bedelsiz olarak tahsis edilen KOSGEB Hatay Müdürlüğü için yapılan tadilat gideri Binalar hesabına kaydedilmiştir.
Sonuç olarak, idareden edinilen bilgilere göre Başkanlığın mülkiyetinde 3 adet bina ve 8 adet arsa bulunmaktadır. İdareye 19’u kamu idareleri tarafından olmak üzere 45 bina tahsis edilmiştir. Buna karşılık muhasebe kayıtlarında idarenin mülkiyetinde toplam 4 adet arsa ve 12 adet bina ile tahsise ilişkin 3 adet kayıt bulunmaktadır.
Mevzuatın gerektirdiği söz konusu işlemlerin ve kayıtların yapılmaması nedeniyle kurum mali tabloları 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı dolayısıyla doğru veri üretmemektedir.
Kamu idaresi cevabında bulguda yer alan hususlara herhangi bir itirazda bulunmamış, kayıtların güncellenmekte olduğunu bildirmiştir. Düzeltmeler en erken 2022 yılı muhasebe kayıtlarında yapılabileceği için 2021 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabındaki rakamlar idarenin mülkiyetinde olan veya idareye diğer kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazların gerçek değerini göstermemektedir. İdarece yapılan veya yapılacak çalışmalar 2022 yılı denetimlerinde değerlendirilecektir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr