| ÖZET: 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare başlıklı rapor, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun faaliyetlerini sürdürdüğü hizmet binalarının hukuki statüsünün belirsiz olmasını eleştirmektedir. Raporda, kurumun kiralık olarak kullanılan ana hizmet binası haricinde diğer taşınmazların herhangi bir tahsis işlemi yapılmadan kullanıldığından bahsedilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesine göre, kamu idarelerinin kamu hizmetlerini yerine getirebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri bedelsiz olarak tahsis edebileceği belirtilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesine göre, tahsisli taşınmazlarla ilgili her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderlerin tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenmesi gerekmektedir. Raporda, hukuki belirsizliğin ortadan kaldırılması için kurumun kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmaz mallarının tahsisi için gerekli işlemlerin hızlı bir şekilde tamamlanması gerektiği belirtilmektedir. |
BULGU: Kurumun Faaliyetlerini Sürdürdüğü Hizmet Binalarının Hukuki Statüsünün Belirsiz Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun faaliyetlerini sürdürdüğü hizmet binalarından merkez bina haricindeki taşınmazlar üzerinde herhangi bir tahsis işlemi yapılmadan Kurum tarafından kullanılmaya devam edilmektedir.
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile görev, yetki ve sorumlulukları ile teşkilat yapısı düzenlenen özel bütçeli Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, faaliyetlerini aşağıdaki tabloda ayrıntısı gösterilen birden fazla taşınmazda sürdürmektedir. Belirtilen bu taşınmazlardan kurumun ana hizmet binası kiralık olarak kullanılmakta, geriye kalanlar ise genel bütçe kapsamındaki iki bakanlığa tahsisli olup söz konusu taşınmazlar Kurum adına herhangi bir tahsis işlemi yapılmadan kullanılmaktadır.
Tablo 5: Kurumun Faaliyetlerini Yürüttüğü Hizmet Binalarına İlişkin Bilgiler
| HİZMET BİNALARI | ALANI (m2) |
| Ana Hizmet Binası (Kiralık) | 17.854 |
| Ek Hizmet Binası Arşiv ( Akyurt Depo) | 840 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarlan Dairesi Başkanlığı (B Blok) | 300 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (C Blok) | 4.200 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (D Blok) | 1.500 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (E Blok) | 610 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (F Blok) | 40 |
| Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (Gölbaşı Yerleşkesi) | 1.650 |
| Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı (İstanbul Bürosu) | 115 |
| Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı (İzmir Bürosu) | 125 |
| TOPLAM | 27.234 |
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesinde kamu idarelerinin kamu hizmetlerini yerine getirebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği; Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, diğer taşınmazları tahsis etmeye ise maliki kamu idaresinin yetkili olduğu belirtilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesine göre tahsisli taşınmazlarla ilgili olarak harcamalara katılma payı da dâhil olmak üzere her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderlerin tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Tahsissiz kullanımda harcamalar” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında tahsis işlemi yapılması gerektiği hâlde, tahsis işlemi yapılmamış taşınmazlar için kullanmakta olan kamu idaresi bütçesinden 11’inci maddede belirtilen tazminat ve ecrimisil hariç ödeme yapılmayacağı belirtilmiş olup Yönetmelik’in 11’inci maddesinde de;
“(1) Kamu idaresine ait bir taşınmazın tahsis işlemi yapılmadan bir başka kamu idaresi tarafından kullanımı hâlinde, taşınmazın maliki olan kamu idaresince, kendi taşınmaz kira ihalesi komisyonunca belirlenen tutardaki tazminat taşınmazı kullanan kamu idaresinden alınır. …
(2) Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için ise; Maliye Bakanlığı yerel birimince ilgili mevzuatına göre tespit edilen ecrimisil alınır. Rızaen ödenmeyen ecrimisil, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir. Ancak, Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için (Değişik ibare:RG-14/8/2014-29088) genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden ecrimisil alınmaz.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, herhangi bir tahsis işlemi yapılmaksızın kullanılan taşınmaz mallara ilişkin tazminat veya ecrimisil ödenmesi söz konusu olabilecektir.
Kurum tarafından fiilen kullanılan İzmir ve Ankara illerindeki mülkiyeti Hazineye ait taşınmazların Kuruma tahsisine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) talepte bulunulduğu ayrıca Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin boşaltılan eski binasının idari bina olarak kullanılması için çalışmalar yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Bu itibarla, hukuki belirsizliğin ortadan kaldırılması için kurum tarafından kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmaz malların tahsisi için gerekli işlemlerin hızlı bir şekilde tamamlanması ve tahsis işlemleri gerçekleştirildikten sonra tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarında gösterilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Kurumun Faaliyetlerini Sürdürdüğü Hizmet Binalarının Hukuki Statüsünün Belirsiz Olması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Raporda “Diğer Bulgular” bölümünde 1 nolu bulguya konu edilmiştir. |