ÖZET: Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflara ait hayrat niteliğindeki bazı taşınmazların tahsis bedellerinin vadesinde ödenmediği görülmektedir. Mevzuatta yer alan hukuki işlemler başlatılmadan, ilgili kurum ve kuruluşlara yazı yazılarak ödenmesi talep edildiği veya icra işlemleri başlatıldığı bazı bölge müdürlükleri tespit edilmiştir. Vakıf Yönetmeliği’nin 64’üncü maddesinde tahsis edilen taşınmazla ilgili olarak, ilgili kurum ve kuruluşla imzalanacak Protokolde belirtilen yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde bölge müdürlüklerinin talebi üzerine mülki amirlikçe taşınmazın tahliyesinin sağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle vakıflara ait hayrat niteliğindeki bazı taşınmazların vadesinde ödenmeyen tahsis bedellerinin tahsilatı için mevzuatta yer alan hukuki işlemlerin başlatılması gerekmektedir.

BULGU: Bazı Hayrat Taşınmazlarına İlişkin Tahsis Bedellerinin Tahsil Edilmesine Yönelik Gerekli İşlemlerin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflara ait hayrat niteliğindeki bazı taşınmazların tahsis bedellerinin vadesinde tahsil edilmemiş olmasına rağmen takip ve tahsili için mevzuatta yer alan hukuki işlemlerin başlatılmadığı görülmüştür.
Vakıflar Kanunu’nun 16’ncı maddesi uyarınca hayrat niteliğindeki taşınmazlar kamu kurum ve kuruluşlarına, benzer amaçlı vakıflara veya kamu yararına çalışan derneklere tahsis edilebilir. Tahsis işlemleri; Vakıflar Yönetmeliği’nin “Hayrat taşınmazların tahsisi ve hayır hizmetleri” başlıklı üçüncü kısmında yer alan 58-65’inci maddelerinde düzenlenmiştir.
Vakıf Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri uyarınca taşınmaz tahsis talebi ilgili Bölge Müdürlüklerine yapılmakta, bölge müdürlüklerinde oluşturulan komisyon tarafından tahsis kullanım bedeli tespit edilmekte ve tahsis talebinde bulunan kamu kurum ve kuruluşu, vakıf veya kamu yararına çalışan dernek ile protokol imzalanarak nihai karar verilmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilmektedir. Hayrat taşınmazın tahsisine karar verme yetkisi Vakıflar Meclisine ait olup tahsis süresi ve tahsis kullanım bedeli Meclis Kararı ile kesinleşmektedir.
Taşınmaz tahsislerinde ilgili kurum ve kuruluşlarla imzalanan tip tahsis protokolünde; “Zamanında ödenmeyen bedel 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Vakıflar Yönetmeliği’nin 64’üncü maddesinde tahsis edilen taşınmazla ilgili olarak; ilgili kurum ve kuruluşla imzalanacak Protokolde belirtilen yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde bölge müdürlüklerinin talebi üzerine mülki amirlikçe taşınmazın tahliyesinin sağlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik ve protokol hükümleri uyarınca tahsis bedellerinin vadesinde ödenmemesi durumunda alacağın 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesi ve mülki idare amirliğine başvurularak taşınmazların tahliye ettirilmesi gerekmektedir.
Kurumun bilgi işlem sistemi Entegre Vakıf Otomasyon Sistemi (EVOS) üzerinden yapılan incelemelerde, bazı kurum ve kuruluşlara yapılan hayrat taşınmaz tahsislerinde uzun yıllardır tahsis bedellerinin tahsil edilemediği tespit edilmiştir. Tahsil edilemeyen tahsis kullanım bedellerinin tahsilatı ile ilgili yapılan işlemlerin incelenmesinde ise bölge müdürlükleri bazında bir uygulama birliğinin bulunmadığı, bazı bölge müdürlüklerince ilgili kurumlara sadece yazı yazılarak ödenmemiş tahsis bedellerinin ödenmesinin talep edildiği, bazı bölge müdürlüklerince ise icra işlemlerinin başlatıldığı görülmüştür.
Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflara ait hayrat niteliğindeki bazı taşınmazların vadesinde ödenmeyen tahsis bedellerinin tahsilatı için mevzuatta yer alan hukuki işlemlerin başlatılması ve Kurum alacaklarının tahsilinin sağlanması gerekmektedir.