ÖZET: Şirket tarafından yapılan taşıt tanıma sistemli motorin alım ihalesinin hakediş ödemeleri, fiyat farkı hesabına göre değil, güncel akaryakıt fiyatları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu durum 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”‘a aykırılık teşkil etmektedir. Şirketçe ihaleye ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde fiyat farkı hesabının yapılacağı belirtilmesine rağmen, yapılan incelemede fiyat farkı hesabına ilişkin bir belge bulunmamıştır. Bu nedenle şirketin motorin alım ihalesi hakediş ödemelerinde fiyat farkı hesabı yapılmaması, belirtilen yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

BULGU: Akaryakıt Alım İhalesi Kapsamında Yapılan Ödemelerin Fiyat Farkı Hesaplanmadan Günlük Akaryakıt Fiyatları Üzerinden Gerçekleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından faaliyetleri kapsamında kullanılan araçların motorin ihtiyacını karşılamak üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun açık ihale usulü ile yapılan taşıt tanıma sistemli motorin alım ihalesinin hakediş ödemelerinin, fiyat farkı hesabı yapılmadan, günlük akaryakıt fiyatları üzerinden gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler tarafından sözleşmeye bağlanan mal alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabına ilişkin usul ve esaslar 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”da düzenlenmiştir. Akaryakıt alımları da mal alımı kapsamında değerlendirildiğinden söz konusu alımlarda uygulanacak fiyat farkının anılan esaslarda ayrıntılı olarak düzenlenen hükümlere göre yapılması gerekmektedir.
Bahsedilen Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde, bu Esaslara tabi mal alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Esaslarda, fiyat farkının nasıl hesaplanacağı ise “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde düzenlenmiş olup maddede yer alan formülün kullanılanılacağı belirtilmiştir.
Şirket tarafından 4734 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi kapsamında açık ihale usulü ile yapılan ve 17.05.2021 tarihinde sözleşmesi imzalanan taşıt tanıma sistemli motorin alımı işinin sözleşme ve eki idari şartnamesinde, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”a göre fiyat farkı hesaplanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Şirketçe gerçekleştirilen motorin alım ihalesi hakediş ödemelerinin eklerinde fiyat farkı hesabına ilişkin bir belge bulunmadığı; ödemelerin güncel akaryakıt fiyatları üzerinden yapıldığı; Esaslara göre yapılması gereken fiyat farkı hesabı ile Şirket tarafından yapılan hakediş ödeme tutarları arasında, her ne kadar hesaplanan tutar düşük de olsa, farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
Bu itibarla, şirketin motorin alım ihalesi hakediş ödemelerinde fiyat farkı hesabı yapılmaması 4734 sayılı Kanun ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a aykırılık teşkil etmektedir.