| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında şirketin mali işlem ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, işletme adına yaptırılacak hizmet ve giderlerin karşılanması için personele verilen iş avanslarının “196 Personel Avansları” hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun defter tutma yükümlülüğü maddesinde her tacirin ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumunu açıkça göstermesi zorunludur. Ayrıca, 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde işletme adına yaptırılacak hizmet ve giderleri karşılamak üzere personele verilen iş avanslarının “196 Personel Avansları” hesabında izleneceği belirtilmiştir. Şirket yetkilileri tarafından 2022 yılı itibariyle ilgili hesabın kullanılmaya başlandığı ancak bu durumun önceki yıllarda yapıldığını göstermemiştir. |
BULGU: Personele Verilen Avanslar Hesabının Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketinin mali işlem ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, işletme adına yaptırılacak hizmet ve giderlerin karşılanması için personele verilen iş avanslarının “196 Personel Avansları” hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinde, her tacirin, ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutmak ve bu amaçla defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu; böylece işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin bu defterlerden izlenebileceği belirtilmiştir. Ancak, Kanun’un defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, saklama ve ibraz hükümlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği de hüküm altına alınmıştır.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde, işletme adına yaptırılacak hizmet ve giderleri karşılamak üzere personele verilen iş avanslarının “196 Personel Avansları” hesabında izleneceği belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, Şirket tarafından personele verilen avanslarda ilgili hesabın kullanılmadan, yapılan harcama sonrasında doğrudan “100- Kasa” hesabı üzerinden giderleştirme işlemlerinin yapıldığı görülmektedir.
Şirket yetkilileri, 2022 yılı itibariyle ilgili hesabın kullanılmaya başlandığını belirtmektedir.