| ÖZET: Bulgu: Vadesinde tahsil edilemeyen alacaklar için yıl sonuna faiz tahakkuk ettirilmemesi, Ankara Büyükşehir Belediyesi Şirketi hakkında düzenlenen Sayıştay raporunda tespit edilmiştir. Rapora göre, şirketin “120 Alıcılar” hesabında kayıtlı bulunan alacaklardan tahsilatı süresi içinde yapılamayanlara gecikme faizi tahakkuk ettirilmediği ve sadece asıl alacağın kayıtlarda bulunduğu saptanmıştır.
Anayasa’nın 8’inci maddesinde ticari işlerde faiz oranının taraflarca serbestçe belirlenebilmesi, ancak temerrüt faizi oranı belirlememeleri halinde Kanuni Faiz Oranı uygulaması esas alınmaktadır. Şirket yetkilileri, Ankara Büyükşehir Belediyesi, ASKİ ve EGO Genel Müdürlüğüne geciken alacaklar için vade farkı faturası kesildiğini, ancak ilgili kurumlarca kabul edilmeyerek taraflarına iade edildiğini belirtmiştir. Bu durumun neden olduğu temerrüt faizi tutarlarının hesaplanması ve muhasebe kayıtlarına aktarılması gerekmektedir. |
BULGU: Vadesinde Tahsil Edilmeyen Alacaklar İçin Yılsonunda Faiz Tahakkuk Ettirilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin “120 Alıcılar” hesabında kayıtlı bulunan alacaklardan tahsilatı süresi içinde yapılamayanlara gecikme faizi tahakkuk ettirilmediği, sadece asıl alacağın kayıtlarda bulunduğu tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ticari İşlerde Faiz” başlıklı 8’inci maddesi uyarınca ticari işlerde sözleşmenin tarafları, gecikme faizi alınmasını ve uygulanacak faiz oranını sözleşmede serbestçe belirleyebilirler. Taraflar, sözleşmede temerrüt faizi oranını belirlememişlerse, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 2’nci maddesinin ilk fıkrasına göre; temerrüde düşen borçlu, geçmiş günler için 1’inci maddede belirlenen kanuni faiz orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Bununla birlikte, 3095 sayılı Kanun, bazı şartlarda daha yüksek orandan temerrüt faizi talep edilebilmesine imkân tanımaktadır. Mezkûr Kanun’un 2’nci maddesine göre, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, 1’inci maddeyle belirlenen orandan fazla ise, bu oran üzerinden gecikme faizin hesaplanması gerekmektedir.
Hesaplanan gecikme faiz tutarlarının tahakkuk ettirilerek muhasebe sistemine kaydedilmesi gerekmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde, işletmelerin faaliyet alanı kapsamındaki işlerden kaynaklanan temerrüt faizi gelirlerinin “649 Faaliyetlerle İlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar” hesabında kaydedilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Karşılık hesap olarak da, asıl alacağın takip edildiği “120 Alıcılar” hesabının borçlandırılması gerekmektedir. Belka Ankara Katı Atıkları Ayıklama Enerji Değerlendirme Bilgisayar İnşaat Nakliyat 21 ve Taahhüt Yemek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
Tekdüzen muhasebe sistemi tahakkuk esasına dayanmaktadır. Tahakkuk esasında işlemler ve olaylar, nakit akımlarının ne zaman olduğuna bakılmaksızın, ortaya çıktıklarında kaydedilmesi gerekmektedir. Sözleşme hükümlerinin zamanında yerine getirilmemesine bağlı olarak ortaya çıkan ve şirket açısından sözleşmeye bağlı bir alacak haline gelen gecikme faizi tutarlarının asıl alacak gibi nakit akışına bağlı olmaksızın muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.
Sonuç olarak, temerrüde düşmüş alacaklar için sözleşme hükümleri temelinde gecikme faiz oranının belirlenmesi ve hesaplanan temerrüt faiz tutarlarının da tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereği olarak muhasebe kayıtlarına aktarılması gerekmektedir.
Şirket yetkilileri, Ankara Büyükşehir Belediyesi, ASKİ ve EGO Genel Müdürlüğüne geciken alacaklar için vade farkı faturası kesildiğini ancak ilgili kurumlarca kabul edilmeyerek taraflarına iade edildiğini, bundan sonraki uygulamalarda Şirkete yapılması gereken ödemelerde gecikme olması halinde bulguda belirtildiği üzere temerrüt faizinin hesaplanarak muhasebe kayıtlarına alınacağını ifade etmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr