Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunanlara Yapılan Ödemelerin Bazılarında Gelir Vergisinin Şirket Tarafından Karşılanması (Sayıştay)

BULGU: Serbest Meslek Faaliyetinde Bulunanlara Yapılan Ödemelerin Bazılarında Gelir Vergisinin Şirket Tarafından Karşılanması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin satın aldığı serbest meslek niteliği taşıyan bazı hizmetlere ilişkin gelir vergisinin, Şirket tarafından karşılandığı görülmüştür.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Mevzuu” başlıklı 1’inci maddesinde; gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tabi olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Vergi tevkifatı” başlıklı 94’üncü maddesinde de ticaret şirketleri dâhil maddede sayılan kuruluş ve kişilerin, serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapacakları ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapacakları ifade edilmiştir.
Kanun hükmünden anlaşıldığı üzere, serbest meslek kazançlarına ilişkin gelir vergisinin mükellefi, bu işleri icra edecekler olup ticaret Şirketleri sorumlu sıfatıyla tevkifat işlemi uygulayacaklardır.
Yapılan incelemelerde, serbest meslek erbabı ile gerçekleştirilen işlerin, sözleşme bedellerinin net ya da brüt olarak belirlenmesi durumuna göre iki farklı sözleşme taslağı üzerinden akdedildiği; bedelin brüt olarak belirlendiği sözleşmelerde ödemenin, sözleşme bedeli üzerinden tevkifat yapılarak gerçekleştirilmesi gerekirken ilgililere vergi dahil tutar üzerinden ödeme yapıldığı, verginin ayrıca Şirket kaynaklarından karşılandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından, serbest meslek erbabı ile gerçekleştirilen işlerin, İBB tarafından İhale edilerek üstlendikleri “İstanbul Genelinde Yapılacak Muhtelif Kültürel & Sanalsal Etkinlikleri, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik ve Organizasyonların Tanıtım ve Duyuru Hizmetleri ile Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi” kapsamında gerçekleştirildiği, bahsi geçen işin şartnamesinde organize edilen işlerde ilgililerin kaşe bedeli, ücret, yol, yemek, stopaj, vs. gibi tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılacağının yer aldığı, bu nedenle sözleşme imzalanan serbest meslek erbabının gelir vergisinin Şirket tarafından karşılandığı, ilgilerle yapılacak sözleşmelerin önceden hazırlanan tip sözleşmeler olduğu, bu tip sözleşmelerin bazılarında ödemelerin net tutar üzerinden yapılacağının sehven yazılmadığı ifade edilmiştir.
Ancak, İBB tarafından Şirkete ihale edilen işe ilişkin şartnamede yer alan; ilgililerin kaşe bedeli, ücret, yol, yemek, stopaj, vs. gibi tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılacağı düzenlemesi, bu bedellerin hakediş ödemeleri harici ayrıca İBB’ye yansıtılmayacağına ilişkin olup, bu hüküm Şirket ile üçüncü kişiler arasında imzalanacak sözleşmeleri bağlamayacaktır. Dolayısıyla Şirket ile serbest meslek erbabı arasında imzalanan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin net ödeneceği hükmünün yer almaması durumunda, ödemenin sözleşmede yer alan bedel üzerinden tevkifat uygulanarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, Şirket tarafından, serbest meslek erbabı ile gerçekleştirilen ve bedeli brüt olarak belirlenen işlere ait ödemelerin, sözleşme bedeli üzerinden tevkifat yapılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU