ÖZET: Sayıştay Denetim Raporu’na göre, şirket tarafından muhasebe kaydına konu olan işlemlerin on gün içinde kayıt altına alınması ve muhasebe fişine kaydedilen işlemlerin de en geç 45 gün içinde yevmiye defterine kaydedilmesi gerekmekteydi. Yapılan incelemede, bilgisayar yazılımlı programda kayıt altına alınan işlemlerin yasal olarak uyulması gereken üst sınır olan 45 günlük süreye uyulmadan aktarıldığı tespit edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Kayıt zamanı” başlıklı 219’uncu maddesinde, muamelelerin defterlere zamanında kaydedileceği ve kayıtların on günden fazla geciktirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Şirket tarafından ilgili hususun vergi matrahını etkilememekle birlikte şekil şartlarına uyum yönüyle değerlendirildiğini belirtilmiştir.

Netice olarak, dönem boyunca gerçekleşen mali işlemlerin yasal sürelere uyularak yevmiye defterinde kayıt altına alınması gerekmektedir.

BULGU: Yevmiye Defteri İçin Mevzuatta Belirtilen Kayıt Zamanına Uyulmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından dönem boyunca gerçekleşen muamele ve işlemlerin muhasebe fişleri düzenlenerek bilgisayar yazılımlı muhasebe programı ile kayıt altına alındığı, ancak bu işlemlerin yevmiye defterine aktarımında yasal sürelere uyulmadığı görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Kayıt zamanı” başlıklı 219’uncu maddesinde;
“Muameleler defterlere zamanında kaydedilir. Şöyleki:
Muamelelerin işin hacmine ve icabına uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Bu gibi kayıtların on günden fazla geciktirilmesi caiz değildir.
Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten müesseselerde, muamelelerin bunlara işlenmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar, muamelelerin esas defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilmesine cevap vermez.
Günlük kasa, günlük, parakende satış ve hasılat defterleri ile serbest meslek kazanç
defterine muameleler günü gününe kaydedilir ” hükümlerine yer verilmiştir.
Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’in “Kayıt düzeni ve zamanı başlıklı” başlıklı 21’inci maddesinde ise;
“ (1) Defterlere yazımlar ve diğer gerekli kayıtlar, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak yapılır.
Kayıt edilecek işlemlerin, işin hacmine ve gereğine uygun olarak muhasebenin intizam ve vuzuhunu bozmayacak bir zaman zarfında kaydedilmesi şarttır. Kayıtlar on gündenfazla geciktirilemez.
Kayıtlarını devamlı olarak muhasebe fişleri, primanota ve bordro gibi yetkili amirlerin imza ve parafını taşıyan mazbut vesikalara dayanarak yürüten işletmelerde, işlemlerin bunlara kaydedilmesi, deftere işlenmesi hükmündedir. Ancak bu kayıtlar dahi defterlere 45 günden daha geç intikal ettirilemez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
Mezkûr mevzuat hükümleri dikkate alındığında, muhasebe kaydına konu olan işlemlerin on gün içinde kayıt altına alınması ve muhasebe fişine kaydedilen işlemlerin de en geç 45 gün içinde yevmiye defterine kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, bilgisayar yazılımlı programda kayıt altına alınan işlemlerin, yevmiye defterine aktarımında yasal olarak uyulması gereken üst sınır olan 45 günlük süreye uyulmadan aktarıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Şirket tarafından; ilgili hususun vergi matrahını etkilememekle birlikte şekil şartlarına uyum yönüyle değerlendirildiğinde, bulguda belirtilen şekilde uygulama yapılacağı belirtilmiştir.
Netice olarak, dönem boyunca gerçekleşen ve muhasebede kayıt altına alınması gereken mali işlemlerin yasal sürelere uyularak yevmiye defterinde kayıt altına alınması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Şirketin Kendi İhtiyacı Olan Personel 2020 Yerine Söz konusu husus
Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerini, Getirilmedi Sayıştay Denetim
Büyükşehir Belediyesinin Doğrudan veya Raporunun Diğer
Dolaylı Olarak %50’sinden Fazlasına Bulgular
Sahip Olduğu Diğer Şirketlerden Doğrudan bölümünde,
Hizmet Alımı Suretiyle Gördürmesi ve Bu “Şirketin Kendi
Kapsamda Çalıştırılan İşçilerin Ücretleri İhtiyacı Olan
İçin KDV Ödenmesi Personel
Çalıştırılmasını
Gerektiren
Hizmetleri İçin, Büyükşehir Belediyesinin Doğrudan veya Dolaylı Olarak %50’sinden Fazlasına Sahip Olduğu Diğer Şirketlerden Doğrudan Hizmet Alımı Suretiyle Personel Temin Edilmesi ve
Fazladan KDV
Ödenmesi”
başlığıyla 6
numaralı bulgu
olarak düzenlenmiştir.
Bazı Şirket Çalışanları ve Aile Fertleri İçin
Yapılan Özel Sağlık Sigortası Bedellerinin
Şirket Bütçesinden Karşılanması
2020 Yerine
Getirilmedi
Söz konusu husus Sayıştay Denetim Raporunun Diğer Bulgular bölümünde, 7 numaralı bulgu olarak düzenlenmiştir.
İşçilere Yıllık İzinlerinin Mevzuatına
Uygun Olarak Kullandırılmaması
2020 Yerine
Getirilmedi
Söz konusu husus Sayıştay Denetim Raporunun Diğer Bulgular bölümünde, “Çalışanlara Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak
Kullandırılmaması” başlığıyla 10 numaralı bulgu olarak düzenlenmiştir.