| ÖZET: Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin bulundukları tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddesinde, belediyenin sıhhî işyerleri, 2 ve 3’üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İdarenin yetkisi kapsamındaki işyerlerinden bazıları açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunmakta, buna ilişkin işyeri açma izin harcının tahsil edilmemesine neden olmakta. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddesinde belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açılmasının, işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmektedir. Denetim tespiti neticesinde, ruhsatsız olarak faaliyette bulunan işletmelere yönelik gerekli saha çalışmalarının başlatılması ve işyeri açma izin harcını 2464 sayılı Kanun kapsamında tahsil etmek gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Belediye Sınırları İçinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletmelerin Bulunması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan işletmelerin mevcut olduğu ve bu işletmelerden alınması gereken işyeri açma izin harcının tahsil edilmediği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; sıhhî işyerleri, 2 ve 3’üncü sınıf gayrisıhhî müesseseler, umuma açık istirahat ile eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek görevinin ilçe belediyelerinin uhdesinde olduğu belirtilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı ifade edilmiş olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyeri açılmasının, işyeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediye sınırları içerisinde açılacak işyerlerinin İdare tarafından ruhsatlandırılması ve bu işyerlerinden söz konusu harcın tahsil edilmesi gerekmektedir.
Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı verilerine göre İdare sınırları içinde aktif olarak faaliyette bulunan işyerlerinin listesi ile Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü verileri karşılaştırılmıştır. Buna göre 61.185 aktif işyerinden örnekleme usulüyle seçilen 1.746 adet işyeri üzerinde yapılan incelemede; İdarenin ruhsat verme yetkisi kapsamındaki 387 adet işyerinin açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Denetim tespiti sonrasında Kamu İdaresi tarafından işyerlerine yönelik ruhsatlandırma çalışmalarının devam ettiği ifade edilmiştir.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren bu işletmeler, Belediyenin etkin bir denetim görevi yürütememesine, işyeri açma izin harcının tahsil edilememesine ve Belediye Gelirleri Kanunu kapsamındaki diğer gelirlerin de tespit edilememesine neden olmaktadır.
Bu itibarla, ruhsatsız olarak faaliyet yürüten işletmelere yönelik gerekli saha çalışmalarının başlatılması ve 2464 sayılı Kanun kapsamında tahsil edilmesi gereken işyeri açma izni harcına yönelik tahsilat süreçlerinin işletilmesi gerekmektedir.