Bazı Meclis Üyelerinin, Yasal Mazeretleri Olmaksızın Meclis Toplantılarına Katılmamaları ve Bunun Devamlılık Arz Eden Bir Duruma Dönüşmesi (Sayıştay)

BULGU: Bazı Meclis Üyelerinin, Yasal Mazeretleri Olmaksızın Meclis Toplantılarına Katılmamaları ve Bunun Devamlılık Arz Eden Bir Duruma Dönüşmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bazı meclis üyelerin, yasal mazeretleri olmaksızın, işlerinin yoğunluğunu gerekçe göstererek toplantılara katılmadıkları ve bunun devamlılık arz eden bir duruma dönüştüğü tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 17 nci maddesi “Belediye Meclisi” ni düzenlemekte olup,
“Belediyenin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluşur.”
Şeklindedir.
Sözkonsu Kanunun 18 nci maddesi ise “Meclisin görev ve yetkileri” ni düzenlemekte olup;
– Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek.
Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.
Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni plânını kabul etmek. (Ek cümle: 1/7/2006-5538/29 md.) Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili Büyükşehir Belediyeleri tarafından yapılır veya yaptırılır ve doğrudan Belediye Meclisi tarafından onaylanır.
Borçlanmaya karar vermek.
Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.
Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.
Şartlı bağışları kabul etmek.
Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve miktarı beşbin YTL’den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek.
Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.
Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye yatırımlarının yap-işlet veya yapişlet- devret modeli ile yapılmasına; belediyeye ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
Meclis başkanlık divanını ve encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları üyelerini seçmek.
Norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar vermek. m) Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.
n) Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine ad vermek; mahalle kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesine karar vermek; beldeyi tanıtıcı amblem, flama ve benzerlerini kabul etmek.
o) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
p) Yurt içindeki ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izniyle yurt dışındaki belediyeler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı iş birliği yapılmasına; kardeş kent ilişkileri kurulmasına; ekonomik ve sosyal ilişkileri geliştirmek amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet ve projeler gerçekleştirilmesine; bu çerçevede arsa, bina ve benzeri tesisleri yapma, yaptırma, kiralama veya tahsis etmeye karar vermek.
r) Fahrî hemşehrilik payesi ve beratı vermek.
s) Belediye başkanıyla encümen arasındaki anlaşmazlıkları karara bağlamak.
t) Mücavir alanlara belediye hizmetlerinin götürülmesine karar vermek.
u) İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek.”
Şeklindedir.
Belediye meclisinin yukarıda ifade edilen görev ve yetkilerini kullanabilmesi, meclis üyeleri eliyle olmaktadır. Dolayısıyla meclis üyelerinin meclis çalışmalarına katılması büyük önem taşımaktadır.
Yapılan incelemelerde bazı meclis üyelerinin, işlerinin yoğunluğunu gerekçe göstererek meclis toplantılarına katılmadığı ve bunun da devamlılık arz eden bir duruma dönüştüğü tespit edilmiştir. Hatta bir üyenin 2022 yılının ikinci yarısından itibaren, yasal mazereti olmaksızın hiçbir toplantıya katılmadığı görülmüştür. Yerinde yapılan inceleme çalışmalarında, söz konusu üyenin, yasal hiçbir geçerliliği olmayan, işlerinin yoğunluğunu gerekçe gösterdiği tespit edilmiştir.
Meclis üyesinin esas görevi yukarıda mevzuat kısmında ayrıntılı olarak izah edildiği gibi meclis çalışmalarına katılmak olup, işlerinin yoğunluğu şeklindeki mazeretinin yasal mazaret olarak kabulünün mümkün olmayacağı açıktır.
Kamu İdaresi cevabında bulguda yer alan bazı meclis üyelerinin, yasal mazeretleri olmaksızın meclis toplantılarına katılmamaları ve bunun devamlılık arz eden bir dönüşmesi ile ilgili olarak yeni dönem meclis üyelerine haklı mazeretleri olmadıkça toplantılara katılmalarının gerekmekte olduğu, toplantılara katılmama gerekçelerinin haklı yasal gerekçelere dayandırılması gerektiğinin tebliğ edildiğini ifade etmiştir.
Belediye Meclis üyelerinin haklı yasal mazeretleri olmadıkça toplantılara katılmaları gerekmekte olup, Meclis üyelerinin toplantılara katılmama gerekçelerinin haklı yasal gerekçelere dayandırılması gerekmektedir.