| ÖZET: Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tabloları incelenmek üzere Sayıştay tarafından denetim yapıldı. Denetim raporunda, belediyeye tahsisli kullandırılan taşınmazların ilgili Net Değer Hesabında (500.12) izlenmediği tespit edildi. Bu durum, Mali Tablolarda doğru ve güvenilir bilgi üretilememesine ve taşınmaz yönetiminin düzenli şekilde yürütülmemesine neden olmaktadır.
Tahsisli kullanılan taşınmazlar için varlık hesaplarında 3.833.033,08 TL değer bulunurken, Net Değer Hesabında sadece 8 TL değer bulunmaktadır. Bu durum Yönetmelik hükümlerine aykırıdır ve düzeltici etkisi olmayan bir düzeltme talebiyle cevaba verilmiştir. Sonuç olarak, tahsisli kullanılan taşınmazların muhasebeleştirilmesi ve raporlanması gerekmektedir. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazların ilgili Net Değer Hesabında İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olup belediyeye tahsisli kullandırılan taşınmazların ilgili Net Değer Hesabında (500.12) izlenmediği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 130’uncu ve 132’nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci, 188’inci, 189’uncu, 190’ıncı, 191’inci, 192’nci ve 193’üncü maddelerinde, tahsise konu edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazların türüne göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen bu hesaplara Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında, her bir hesap için ayrı olmak üzere 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesapları düzenlenmiştir.
Tahsisli kullanılan ve kamu idaresinin tahsis ettiği taşınmazlara ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün 27.04.2015 tarih ve 4167 sayılı yazısında taşınmazı tahsisli kullanan idarenin ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500 Net Değer Hesabına (500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak kaydı yapması ve taşınmaza ait amortisman kaydı olması halinde de bu tutarı 500 Net Değer Hesabına (500.13 Tahsis Edilmiş Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak olarak kaydetmesi gerektiği belirtilmiştir.
Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere, Belediye tarafından tahsisli kullanılan taşınmazlar için varlık hesaplarında toplam 3.833.033,08 TL değer bulunmakla beraber 500.12 Envanter hesaplarında sadece 8TL değer bulunmaktadır. Bu tutarların birbirine eşit olması gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların Net Değer Hesabına ilişkin doğru ve güvenilir bilgi üretmesine ve taşınmaz yönetiminin düzenli şekilde yürütülmesine engel olmaktadır.
Tablo 6: Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar
| Hesap Kod | Ekodl | Ekod2 | Ekod3 | Ekod4 | Hesap Ad | Borç Bakiye (TL) |
| 250 | 03 | 01 | 05 | 00 | Ağaçlandırılmış Alanlar | 4,00 |
| 251 | 03 | 20 | 06 | 00 | Pazar Yeri | 1,38 |
| 251 | 03 | 20 | 07 | 00 | Genel Mezarlıklar | 3.692.738,04 |
| 252 | 03 | 01 | 04 | 15 | Hayvan Barınakları | 2,00 |
| 252 | 03 | 01 | 05 | 03 | Stadyumlar | 140.287,66 |
| TOPLAM | 3.833.033,08 |
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna iştirak edildiği ve gereğinin 2024 yılı içerisinde yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu işlemin 2023 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, tahsisli kullanılan taşınmazların Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve raporlanması gerekmektedir.