ÖZET: Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından doğrudan temin yöntemi ile yaptırılan ve henüz tamamlanamayan “Hayvan Barınağı” yapım işinde; mal ve malzemelerin temin edildiği, bir yapının oluşması için gereken işçiliğin de doğrudan temin yöntemiyle hizmet alımı şeklinde yaptırıldığı ancak ilgililerle sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3’üncü alt maddesinde;
Buna göre doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda sözleşme düzenlenmesi, idarenin takdirinde olan ve zorunluluk arz etmeyen bir husus olup, gerçekleşmesi belli bir süreyi gerektiren alımlarda ise sözleşme düzenlenmesi zorunludur.

BULGU: Doğrudan Temin Yöntemi ile Mal ve Hizmet Alımı Yapılarak, Belli Bir Süreyi Gerektiren Yapım İşinin Gerçekleştirilmesinde Sözleşme Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Doğrudan temin yöntemi ile yaptırılan ve henüz tamamlanamayan ‘Hayvan Barınağı’ yapım işinde; mal ve malzemelerin temin edildiği, bir yapının oluşması için gereken işçiliğin de doğrudan temin yöntemiyle hizmet alımı şeklinde yaptırıldığı, ancak ilgililerle sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3’üncü alt maddesinde;
“Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22 nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda sözleşme düzenlenmesi, idarenin takdirinde olan ve zorunluluk arz etmeyen bir husus olup, gerçekleşmesi belli bir süreyi gerektiren alımlarda ise sözleşme düzenlenmesi zorunludur.
Yapılan incelemeler neticesinde, doğrudan temin yöntemiyle mal alımı ve işçilik hizmet alımı yapılan “Hayvan Barınağı” işinin (detayları aşağıdaki tabloda belirtildiği üzere) gerçekleştirilmesi belli bir süreyi gerektirmektedir. Buna rağmen sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 10: Hayvan Barınağı Yapımı İçin Gerçekleştirilen İşler

İşin Konusu Yevmiye
Tarihi
Yevmiye
NO
İşin Bedeli (KDV Hariç)
(TL)
KDV
%20
(TL)
İşin Bedeli
(KDV
Dahil)
(TL)
Malzeme
Beton Direk ve Çit Alınması 01.02.2023 593 49.375,00 9.875,00 59.250,00
Hazır Beton Alımı 15.09.2023 3392 335.125,00 67.025,00 402.150,00
Muhtelif İnşaat Malzeme
Bedeli
05.10.2023 3228 259.428,50 51.885,70 311.314,20
Hayvan Barınağı Yapım İşi İçin Gerekli Malz. Alımı 12.10.2023 3320 9.797,00 1.959,40 11.756,40
Hayvan Barınağı Yapım İşi İçin Gerekli Malz. Alımı 12.10.2023 3321 35.250,00 7.050,00 42.300,00
Hayvan Barınağına Alınan Mal ve Malzeme Alımı 12.10.2023 3335 42.125,00 8.425,00 50.550,00
Hayvan Barınağına Alınan Mal ve Malzeme Alımı 12.10.2023 3336 9.520,00 1.904,00 11.424,00
Hayvan Barınağına Alınan Mal ve Malzeme Alımı 13.10.2023 3694 62.275,00 12.455,00 74.730,00
Hayvan Barınağına Alınan Mal ve Malzeme Alımı 20.11.2023 3717 16.000,00 3.200,00 19.200,00

TOPLAM 818.895,50 163.779,10 982.674,60

İşçilik Yevmiye Tarihi İşin Bedeli
Barınak yapımı için işçilik hizmet alımı (Temel yapımı) 11.10.2023 238.961,50
Barınak yapımı için işçilik hizmet alımı (Temel yapımı) 19.10.2023 224.587,88
Barınak yapımı için işçilik hizmet alımı (Beton Direk Bağ kirişleri) 10.11.2023 226.250,00
Barınak yapımı için işçilik hizmet alımı (Himaye Çiti- Dikenli tel) 15.11.2023 201.575,00
Barınak yapımı için işçilik hizmet alımı (İç sıva dış sıva alçı) 30.11.2023 193.500,00

TOPLAM 1.084.874,38

İdare tarafından verilen cevapta bulgu konusuna iştirak edildiği, konu ile ilgili olarak tüm harcama birimleri ve ilgili personel yazılı olarak bilgilendirileceği ve bu tür işlemlerden dolayı daha dikkatli olmalarının temin edileceği bildirilmiştir.
İdare tarafından yapılan hizmet ve mal alımı ile yapım işlerinde; uygulamada gerçekleşmesi belli bir süreyi gerektiren alımlarda sözleşme düzenlenmesi zorunlu olduğundan, hukuki uyuşmazlıkların çözümünde, tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinde önem arz ettiğinden, işin tamamlanmasının belli bir süreyi gerektirdiği durumlarda sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.