|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı büyükşehir ilçe belediyelerinin mülkiyetindeki taşınmazların işgalciler tarafından ecrimisil karşılığında kullanılmasının yaygın bir uygulama haline geldiğini ortaya koymuştur. Rapor, ecrimisilin kira bedeli gibi uygulandığını ve idarenin bazı taşınmazları için ecrimisil tahakkuk ettirilmediğini göstermektedir. Ayrıca, işgalcilerin tahliyesine yönelik herhangi bir idari işlem başlatılmadığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde, taşınmazların işgali durumunda ecrimisil bedelinin tahsil edilmesi ve işgalin sonlandırılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, idarenin mülkiyetinde bulunan 27 taşınmazın işgal altında olduğu, bu taşınmazlar için geriye dönük ecrimisil tahakkuk ettirilmesine rağmen tahliye işlemlerinin başlatılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, taşınmazların ecrimisil tahsil edilerek kiraya verilmiş gibi kullanılmaya devam edildiğini göstermektedir. İdare, kamu hizmetinde kullanılan taşınmazlar hariç diğerlerinin tahliyesi için gerekli işlemleri başlatma niyetinde olduğunu belirtse de, işgalin devam ettiği ve tahliye işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, taşınmazların ecrimisil karşılığı kullandırılmasına son verilmesi ve uygun olanların ihale usulü ile kiraya verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, taşınmazların daha etkin bir şekilde yönetilmesine ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Taşınmazların Ecrimisil Karşılığı Kullandırılmasının Olağan Uygulama Haline Dönüşmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare mülkiyetinde olan bazı taşınmazların işgal edenler tarafından ecrimisil karşılığında kullanılmasının olağan uygulamaya dönüştürüldüğü ve ecrimisilin kira bedeli gibi uygulandığı, idarenin tasarrufu altında bulunan bazı yerler için ecrimisil tahakkuk ettirilmediği ve işgalcilerin tahliyesine yönelik idari işlemlerin başlatılmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya tasarrufu altında bulunan taşınmazların gerçek ve tüzel kişilerce işgali durumunda, taşınmazları işgal edenlerden, işgalin tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil bedelinin tahsil edileceği, aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise; işgal edilen taşınmazların, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülki idari amirince en geç on beş gün içinde tahliye ettirileceği ve idareye teslim edileceği ifade edilmiştir.
Buna göre ecrimisilin, taşınmazların kiraya verilmesi gibi bir olağan kullandırma yöntemi olmadığı, taşınmazları işgal edenlerden alınacak tazminat niteliği taşıdığı ve tespit sonrası işgalin sonlandırılmasına yönelik gerekli idari işlemlerin başlatılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdarenin mülkiyetinde ya da tasarrufu altında bulunan toplam 27 adet taşınmazın ilgili şahıslarca işgal edildiği, bu taşınmazlara ilişkin geriye dönük ecrimisil tahakkuk ettirildiği, ancak taşınmazların tahliyesine yönelik idari işlem başlatılmadığı, dolayısıyla bu taşınmazların ecrimisil tahsil edilmek suretiyle, kiraya verilmiş taşınmazlarda olduğu gibi düzenli kullandırılmaya devam edildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, ecrimisil uygulaması yapılan taşınmazlardan kamu hizmetinde kullanılanlar hariç diğerlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre mülkiye amirliği aracılığı ile tahliye işlemlerinin gerçekleştirildiği, kamu hizmetinde kullanılan taşınmazlar ile Belediyenin yatırım programında bulunmayan taşınmazlar ile ilgili olarak taşınmaz üzerinde yeni bir proje gerçekleştirilinceye kadar ecrimisil uygulamasına devam edileceği belirtilmiştir.
Ancak, 27 taşınmaz üzerinde işgalin devam ettiği ve tahliyelerine yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Yatırım programında bulunmayan taşınmazların kullandırılarak gelir elde edilmesinin amaçlandığı anlaşılmakla birlikte, bu taşınmazların kullandırılması işleminin rekabete açık ortamda ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, İdare taşınmazlarının ecrimisil karşılığı kullandırılmasına son verilmesi, niteliği uygun olanların ihale suretiyle kiraya verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.