ÖZET: 696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketinde istihdam edilen personele ilişkin olarak yapılan hakediş ödemeleri eksik ödenmekte ve bunun sonucunda faiz ve gecikme cezaları oluşmaktadır. İdare tarafından kendi şirketinden temin edilen personele yönelik olarak yaptığı ödemeler, net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisinden oluşmakta, SGK primleri, vergi tutarları, genel giderler ve yüklenici karı ise zamanında ödenmemektedir. Bu durum result olarak İdare bütçesinin stratejik planlama çerçevesinde hazırlanması gerekmekte ve Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin tamamına ilişkin tutarların dahil edilerek ödenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde alacaklı kamu idarelerine ödenmesi gereken söz konusu kalemler zamanında ödenemeyerek İdare bütçesine gecikme zammı- faizi gibi ek külfetler getirilmekte ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi amaçlanmaktadır.

BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketine Hakedişlerin Eksik Ödenmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişler SGK primleri,vergi tutarları, genel giderler ve yüklenici karı kadar eksik ödenmekte, dolayısıyla Şirket yükümlülükleri ilgili kurumlara zamanında ödenemeyerek birikmekte ve bunun sonucunda faiz ve gecikme cezalarıyla ödenmektedir.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Yapılan incelemede; İdarenin kendi şirketinden temin ettiği personele yönelik olarak yaptığı ödemeler; net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primleri,vergi tutarları, genel giderler ve yüklenici karı ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primlerini ve ücretlerinden kesilen gelir vergisi-damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir.
Sonuç olarak, 5018 sayılı Kanun ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması amaçlanmaktadır. İdare bütçesinin stratejik planlama çerçevesinde hazırlanarak Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret, bireysel emeklilik tutarı ve icra kesintisi toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken ve hakedişin gider kalemlerinden tamamına ilişkin tutarların dahil edilerek ödenmesi gerekmektedir. Böylece alacaklı kamu idarelerine ödenmesi gereken söz konusu kalemler zamanında ödenerek İdare bütçesine gecikme zammı- faizi gibi ek külfetler getirilmemiş olacaktır.