ÖZET: Bütçe emaneti ödemelerinde mevzuatta belirtilen sıraya uyulmaması tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenmeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınması ve buradan ödeneceği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemede, giderlerin Kanun hükmünde belirtilen sıraya uygun olarak ödenmediği görülmüş, ayrıca muhasebe yetkililerinin görev ve sorumlulukları da belirleyen 61’nci maddesinin beşinci fıkrasında muhasebe yetkililerinin bu düzenlemelerin uygulanmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Sonuç olarak, emanet hesabından yapılan ödemelerin kayda alındığı tarih esas alınmak suretiyle ödenmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

BULGU: Bütçe Emaneti Ödemelerinde Mevzuatta Belirtilen Sıraya Uyulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyip emanet hesaplarına alınan tutarların daha sonradan ödenmesi sırasında mevzuatta belirlenen öncelik sıralamasına uyulmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenmeyen tutarların bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağı ve buradan ödeneceği belirtilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin muhasebe kayıtlarına alınması sırasına göre ödeneceği belirtildikten sonra, sırasıyla kanun gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Ancak, emanet hesaplarında yer alan tutarların ödenmesine ilişkin yasal düzenlemeye rağmen Kurumun muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede, giderlerin Kanun hükmünde belirtilen sıraya uygun olarak ödenmediği görülmüştür.
Öte yandan, 5018 sayılı Kanun’un muhasebe yetkilisinin görev ve sorumluluklarını da belirleyen 61’nci maddesinin beşinci fıkrasında, muhasebe yetkililerinin yukarıda yer verilen düzenlemelerin uygulanmasından sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hüküm ile emanete alınan tutarların mevzuatta belirtilen şekliyle hak sahiplerine ödenmemesi durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçlardan Kurum muhasebe yetkilisi doğrudan sorumlu olmaktadır.
Bu itibarla, kamu kaynaklarının hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını ve istihkak sahiplerinin haklarının korunmasını teminen, emanet hesabından yapılan ödemelerin kayda alındığı tarih esas alınmak suretiyle ödenmesinin uygun olduğu düşünülmektedir.