| ÖZET: Belediye gelir kalemlerinden bazılarına ilişkin tahakkuk tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu durum 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde belirtilen görevlerin ihmallik olarak görülmektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde belirtilen görevlerden biri de idare gelirlerini tahakkuk ettirmektir.
Tahsilat/tahakkuk oranı, kamu idarelerinin tahsil kabiliyetini ölçen önemli bir performans göstergesidir. Yapılan incelemede bazı gelirlere ilişkin tahsilat oranlarının %50 seviyesine dahi ulaşmadığı görülmüştür. Bu durum, tam ve doğru tutar ile tahakkuk ve tahsili ile görevli birimlerin belediye gelirlerinin takip ve tahsiline yönelik çalışmalarını yoğunlaştırmaları gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Belediye Gelir Kalemlerinden Bazılarına İlişkin Tahakkuk Tahsilat Oranlarının Düşük Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuku yapılan gelirlerden bazılarına ait tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde; belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek belediye başkanının görevleri arasında sayılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde ise; ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; gelirlerin ve alacakların tahsili muhasebe hizmeti olarak görülmüş ve muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından sorumlu olduğu, “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde ise; kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerini zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Tahsilat/tahakkuk oranı; idarelerce tahakkuk ettirilen gelirlerin ne kadarının tahsil edilip bütçe gelirine dönüştüğünü, dolayısıyla kamu idarelerinin tahsil kabiliyetini ölçen önemli bir performans göstergedir. İdeal olan, tahakkuk etmiş tüm gelirlerin tahsil edilebilmesidir.
Yapılan incelemede, bazı gelirlere ilişkin tahsilat oranlarının %50 seviyesine dahi ulaşmadığı, devreden tahakkuk tutarlarının yıllar itibarıyla artış gösterdiği ve konunun süreklilik arz ettiği görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitler uyarınca gerekli işlemlerde bulunulacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynağının döneminde, tam ve doğru tutar ile tahakkuk ve tahsili ile görevli birimlerin, belediye gelirlerinin takip ve tahsiline yönelik çalışmalarını yoğunlaştırmaları gerekmektedir.