ÖZET: İdarenin taşınmaz kira borcu ödemeyen kiracılar hakkında sözleşmelerinin uygulanmaması ve tahsilat süreçlerinin hızı düzenlemesiz bırakılması tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddelerine göre, belediye tarafından yapılan taşınmaz kiralama dosyaları incelenmiştir. 233 kiracı için 2023 yılında toplam 40.646.078,49 TL kira tahakkuku gerçekleştirilmiştir. Söz konusu tutarın 2.370.162,94 TL’si tahsil edilememiş olup, bu tutara toplam 447.215,63 TL gecikme zammı uygulandığı tespit edilmiştir. Kanunda üç ay üst üste kira bedeli ödenmediği takdirde idarenin fesih hakkına sahip olduğu düzenleme olmasına rağmen, kira alacaklarının takip ve tahsili için hukuksal süreçlerin başlatılmadığı görülmüştür.

BULGU: Borçlarını Vadesinde Ödemeyen Kiracılar Hakkında Sözleşme Hükümlerinin Uygulanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Taşınmaz kira borcunu vadesinde ödemeyen bazı kiracılar hakkında sözleşme hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (h) bendine göre, belediye mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerini yerine getirmek amacıyla taşınmazını kiraya verme yetkisine sahiptir. Bahsedilen yetki ve imtiyaz çerçevesinde taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar verme görevi Belediye Meclisine aittir. Kanun’un “Encümenin Görev ve Yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesine göre, süresi üç yılı geçmemek üzere taşınmaz kiralanmasına karar verme yetkisi Belediye Encümenine aittir.
Kanun’un “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesine göre ise taşınmaz malların idare edilmesi ve bunların kiraya verilmesinden elde edilecek alacakların takip ve tahsili belediye başkanının görev ve sorumluluğundadır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından yapılan taşınmaz kiralama dosyaları ve kiracıların 31.12.2023 tarihi itibariyle borç ödeme durumları incelenmiştir. 233 kiracı için 2023 yılında toplam 40.646.078,49 TL kira tahakkuku gerçekleştirilmiştir. Söz konusu tutarın 2.370.162,94 TL’si tahsil edilememiş olup, bu tutara toplam 447.215,63 TL gecikme zammı uygulandığı tespit edilmiştir.
Söz konusu alacaklarla ilgili kiralama sözleşmelerinde; üç ay üst üste kira bedeli ödenmediği takdirde idarenin fesih hakkına sahip olduğu düzenlemesine yer verilmiş olmasına rağmen kira alacaklarının takip ve tahsili için hukuksal süreçlerin başlatılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katilinmiş, düzeltme işlemlerine başlanılacağı bilgisi verilmiştir.
Taşinmaz kira alacaklarinin tahsilat süreçlerinin hizlandirilmasi adina, borcunu ödemeyenler hakkında yasalarda öngörülen tüm işlemlerin yapılarak, gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.