Mal Alımları ve Yapım İşlerinin İhalesiz Olarak Gerçekleştirilmesi (Belediye Şirketleri) (Sayıştay)

BULGU: Mal Alımları ve Yapım İşlerinin İhalesiz Olarak Gerçekleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından gerçekleştirilen çok sayıda mal alımı ve yapım işinin ihalesiz olarak yapıldığı görülmüştür.
Kamu hukukuna tâbi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, birlikler ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları şirketlerin mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmış, aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde ise istisna tutulan durumlara yer verilmiştir.
Buna göre; sermayesinin tamamı Bayraklı Belediyesine ait Bayraklı Belediyesi Personel Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A. Ş’nin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde uygulayacağı temel mevzuat; Kanun’un 3’üncü maddesinde sayılan durumlar hariç, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’dur.
Şirketin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin yapılan incelemede; istisna tutulmuş durumlar kapsamına girmeyen, doğrudan temin limitlerini aşan mal alımları ve yapım işlerinin ihalesiz olarak, piyasa fiyat araştırması yapılarak doğrudan temin suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Söz konusu işlere ilişkin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinde bir kayda rastlanmadığı gibi; ihale ilanı yapılmadığı, bunlara ilişkin ihale onay belgesi, gerekçeli ihale komisyonu kararı da bulunmadığı görülmüştür.
Şirketin 2021-2023 yılları arasında; 20 adet doğrudan temin sınırlarını aşan mal ve hizmet alımı ile yapım işi bulunduğu, bunlardan 8 adetinin 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendine göre istisna kapsamında yapıldığı anlaşılmaktadır. İstisna kapsamında olmadığı halde, ihale yapılmaksızın gerçekleştirilen bazı işlere tabloda yer verilmiştir.
Tablo 3: 2021-2023 Dönemi İhalesiz Gerçekleştirilen Bazı Mal Alımları İle Yapım İşleri

Şirket tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve diğer düzenlemelere uygun olarak ihale ile yürütülmesi sağlanmalıdır.