BULGU: Belediye Meclis Kararına Aykırı Olarak Ücretsiz Park Hizmeti Sunulması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi Kararına aykırı olarak, Şirketin park kayıt sistemine mukayyet olma şartını yerine getirmeyen bazı kişi veya kurumlara ücretsiz park hizmeti sunulduğu görülmüştür.
Belediyenin Meclisinin 11.10.2023 tarih ve 970 sayılı “Otopark ücret tarifeleri” konulu Kararı’nın açıklamalar bölümünde bazı kişi veya kurum araçlarının Şirketin tasarrufunda bulunan parklanma alanlarında sistem kaydı yapılması şartıyla ücretsiz hizmetten yararlanabileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda Şirketin muhtelif mahallerdeki otopark işletmelerinde, 2023 Yılı içerisinde toplam 86.736 adet ücretsiz parklanmanın sistem kaydına dayanmaksızın Şirket personelinin anlık ücretsiz yararlanma giriş beyanıyla yapıldığı görülmüştür. Ücretsiz yararlandırmaya karar verme tasarrufunun Belediye Meclisi’nin yetkisinde olduğu ve Meclis Kararı’nda sistem kayıt şartı getirildiği göz önünde bulundurulduğunda Şirket personelinin kayıtlı olmayan araçlar ile ilgili olarak inisiyatif kullanmasında İdare menfaati bulunmadığı değerlendirilmektedir. Zira, sistem kaydı olmaksızın yapılacak girişler vasıtasıyla hak sahipliliğinin aranması hususunda keyfiyet doğabilecektir.
Yukarıda yer verilen tespiti üzerine, Şirket tarafından, “Ücret ödemeyen çıkış” menüsünden yapılan işlemlerin çoğunluğunun büyük sistem arızalarından kaynaklanabileceği, emniyet araçlarının sürekli girişi çıkış yaptığı, bariyerli otoparklarda kurumsal abonelere verilen kat aboneliklerden kaynaklanabileceği, otopark alanı içinde resmi izinleri olan dolmuş durağı bulunmasından kaynaklı olabileceği, 2023 yılında toplam 46.659.276 adet parklanma işlemi gerçekleştiği ve bulguda bahsedilen “ücret ödemeyen çıkış” işlem sayısı 86.736 adet olduğu, tüm işlemlerin %0,018 oranına tekabül ettiği risklerin minimum seviyeye inebilmesi için gerekli denetimlerin yapıldığı ifade edilmiştir.
Ancak yapılan denetimlerde Şirkete ait otoparklarda el terminali ve bariyerli sistem üzerinden “ücret ödemeyen çıkış” menüsünden 198.728 adet parklanma yapıldığı tespit edilmiştir. Parklanma sayısının tespitinde, Şirketin cevabi niteliğinde yazısında belirttiği kurumsal aboneler, büyük sistem arızaları, dolmuş durakları gibi parklanmalar 198.728 parklanma arasından tenkis edilmiştir. Filtreleme yöntemiyle, emniyet araçları, resmi otomobiller, engellilere ait araçlar, gazi ve şehit yakını araçları, belediye meclis üyeleri araçları, İspark personeli ve İstanbul Büyükşehir Belediyesinin diğer iştirak şirketlerinin araçlarına ait ücretsiz çıkışlar ayrıştırılmış ve 86.736 parklanma sağlandığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, uygulamanın Belediye Meclis Kararında belirlenen koşullarda yürütülmesi ve Şirket gelirlerinde kayıp ve kaçağın önlenmesi gerektiği değerlendirildiğinden sistem kaydı olmayan araçların ücretsiz parklanma hizmetinden yararlandırılmaması gerektiği düşünülmektedir.


ÖZET: İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait bir şirketin, Belediye Meclis Kararına aykırı olarak, park kayıt sistemine mukayyet olmayan bazı kişi ve kurumlara ücretsiz park hizmeti sunduğu tespit edilmiştir. 2023 yılı içerisinde toplam 86.736 adet ücretsiz parklanmanın, sistem kaydı olmaksızın gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Bu durum, Meclis Kararı’nda belirtilen şartların ihlali anlamına gelmekte ve kayıplara yol açabileceği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, sistem kaydı olmayan araçların ücretsiz park hizmetinden yararlandırılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.