Şirketin Bütçe Sistemi Bulunmaması Nedeniyle Finansal Planlama Düzeninin Kurulmaması (Belediye Şirketleri) (Sayıştay)

BULGU: Şirketin Bütçe Sistemi Bulunmaması Nedeniyle Finansal Planlama Düzeninin Kurulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun hükümleri çerçevesinde Şirket bünyesinde kurulmuş bir finansal planlama ve bütçe düzeni bulunmadığı görülmüştür.
Anılan Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri, Genel olarak” başlıklı 18’inci maddesinin “(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.” hükmü,
“Özen ve bağlılık yükümlülüğü” başlıklı 369’uncu maddesinin “(1) Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar.” hükmü,
Yönetim Kuruluna ilişkin “Devredilemez görev ve yetkiler” başlıklı 375’inci maddesinin “(1) Yönetim kurulunun devredilemez ve vazgeçilemez görev ve yetkileri şunlardır:
Muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması.
Yönetimle görevli kişilerin, özellikle kanunlara, esas sözleşmeye, iç yönergelere ve yönetim kurulunun yazılı talimatlarına uygun hareket edip etmediklerinin üst gözetimi.” hükmü, birlikte değerlendirildiğinde Şirketin bir finansal planlama düzenine sahip olması gerektiği ve bu gerekliliğinin yerine getirilmesinden Şirket Yönetim Kurulunun sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde Şirket bünyesinde kurulmuş bir bütçe sistemi bulunmadığı, bu nedenle mal ve hizmet alımlarında harcama disiplininin yeterince sağlanamadığı ve gerek harcamaların ekonomik tutarda olması, gerekse Şirket faaliyeti ile ilişkili olması hususlarında önemli eksiklikler ve belirsizlikler olduğu görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, 2023 yılı için bütçe uygulanmasına başlandığı ancak çeşitli nedenlerle tam olarak uygulanamadığı belirtilmiştir.
Bu itibarla, Şirket bünyesinde mevzuatın öngördüğü muhasebe, finans denetimi ve şirketin yönetiminin gerektirdiği ölçüde, finansal planlama için gerekli düzenin kurulması zorunluluğunun yerine getirilebilmesi için geleceğe yönelik gelir ve gider tahminleri çerçevesinde yıllık bütçelerin yapılarak özenle uygulanması gerekmektedir.