Konser Hizmeti Alımlarında Hizmet İfa Edilmeden Önce Kabul ve Ödeme Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Konser Hizmeti Alımlarında Hizmet İfa Edilmeden Önce Kabul ve Ödeme Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediye tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/b maddesine istinaden doğrudan teminle gerçekleştirilen ve toplam tutarı 9.397.760,00 TL olan 5 adet konser hizmeti alımında, hizmetin ifasından önce kabul işlemlerinin ve ödemelerin yapıldığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında, yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemlerinin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Edimin ifasına fesat karıştırma” başlıklı 236’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine göre; hizmet niteliğindeki edimin, ihale kararında veya sözleşmede belirtilen şartlara göre verilmemesine veya eksik verilmesine rağmen verilmiş gibi kabul edilmesi durumunda edimin ifasına fesat suçunun doğacağı belirtilmiştir.
İfasından önce kabul işlemi ve ödeme yapılan konser hizmetlerine ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tablo 11: İfasından Önce Kabul İşlemi ve Ödeme Yapılan Konser Hizmetleri

*23.06.2023 tarihinde düzenlenen organizasyonda, konser akşam yapılmış olup, konsere ilişkin faturanın 23.06.2023 tarihinde saat 09.15’te kesildiği ve ödemenin konserden önce yapıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar ve mevzuat hükümleri çerçevesinde; bir hizmet henüz ifa edilmemiş iken ifa edilmiş gibi kabul işlemi ve ödeme yapmak; 4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin birinci fıkrasına aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca hizmetin ifasından önce kabul işlemi yapılması; hizmet işinin gerçekleşmemesi durumunda, 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesi uyarınca kamu zararı oluşması ve 5237 sayılı Kanun’un 236’ncı maddesine göre edimin ifasına fesat karıştırma suçunu ortaya çıkması gibi riskleri barındırmaktadır.
Belediye, cevabında; Antalya Büyükşehir Belediyesi olarak, çok önceki yıllardan günümüze devam eden sanatçı ödemelerinde aynı işlemlerin tesis edildiğini, yapılan Sayıştay denetimleri ve mülkiye müfettişleri denetimlerinde konuyla ilgili bir bulgu, sorgu ve incelemenin konu edilmediğini, bununla birlikte Türkiye genelinde kamu idareleri ve yerel yönetimler bazında sanatçı ödemelerinin, oluşan teamüller gereği sanatçı sahne almadan önce ödendiğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından 4734 sayılı Kanunu’nun 22’nci maddesinin (b) bendine göre göre alımı gerçekleştirilen konser hizmeti işlerine ilişkin kabul işlemlerinin, 4735 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda hizmetin ifasından sonra yapılması gerekmektedir.