BULGU: İhalelerde Şirket Ortaklarının Yasaklılık Sorgulamasının Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından gerçekleştirilen ihalelerden teklif veren şirketin ve teklifi imzalayan yetkililerin yasaklılık sorgulaması yapılırken, söz konusu şirketin ortaklarına yönelik yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde, doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacak olanlara ilişkin düzenleme yapılmıştır. Anılan Kanun’un 17’nci maddesinde yasak fiil ve davranışlar; 59’uncu maddesinde ise isteklilerin ceza sorumluluğu düzenlenmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5.2’nci maddesinde yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortaklarının, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayanın, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanacağı ve Kamu İhale Kurumundan teyit ettirileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, idare tarafından gerçekleştirilen ihalelerden teklif veren şirketin ve teklifi imzalayan yetkililerin yasaklılık sorgulaması yapılırken, söz konusu şirketin ortaklarına yönelik yasaklılık sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; bulgu konusu edilen hususun düzeltilmesi adına sonraki dönemde gerçekleştirilen ihalelerde yasaklılık sorgulamalarının yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak, İdare tarafından bununla ilgili hiçbir evrak sunulmamıştır.
Gerekli yasaklılık sorgulamalarının yapılmaması durumunda firmaların ihaleye katılma yeterlilik ve koşullarına sahip olmadığı halde, idarenin gerçekleştirdiği ihalelere katılımını mümkün hale getirmektedir. Belirtilen risklerin giderilmesi için, yasaklılık sorgulamasının mevzuatta uygun olarak yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi İdare tarafından gerçekleştirilen ihalelerde, teklif veren şirketin ortaklarına yönelik yasaklılık sorgulaması yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’na ve ilgili tebliğlere göre, ihalelere katılan tüm ortakların yasaklılık durumlarının sorgulanması gerekmektedir. İdare, bu durumu düzeltmek için sonraki ihalelerde yasaklılık sorgulamalarının yapıldığını belirtmiş, ancak bu konuda herhangi bir belge sunmamıştır. Bu eksiklik, firmaların ihaleye katılma yeterliliklerini tehlikeye atmaktadır. |