Kültürel Etkinlikler ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüklerinin Torba İhalelerinde İhale Mevzuatındaki Hükümlere Uyulmaması (Sayıştay)

BULGU: Kültürel Etkinlikler ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüklerinin Torba İhalelerinde İhale Mevzuatındaki Hükümlere Uyulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Aynı genel sekreter yardımcısına bağlı Kültürel Etkinlikler Müdürlüğü ile Halkla İlişkiler Müdürlüğünün muhtelif tanıtım, duyuru, organizasyon ve baskı materyalleri ihalelerinin bölündüğü ve bölünen ihalelerde aralarında doğal bağlantı bulunmayan işlerin birlikte ihale edildiği tespit edilmiştir.
Aralarında Kabul Edilebilir Doğal Bir Bağlantı Bulunmayan Mal ve Hizmet Alımlarının Bir Arada İhale Edilmesi
Kurumun Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığına bağlı Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün 2023/156970 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Yapılacak Muhtelif Kültürel & Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik ve Organizasyonların Tanıtım ve Duyuru Hizmetleri ile Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi” ile 2023/732948 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Demokrasi Yüzyılında Yapılacak Muhtelif Kültürel &Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik Ve Organizasyonların Tanıtım Ve Duyuru Hizmetleri İle Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet” işi ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 2022/1319365 ihale numaralı “2023 Yılı İstanbul Geneli Muhtelif Organizasyonlar İle Tanıtım – Duyuru Çalışmaları ve Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi”” ihalelerinde Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olarak aralarında doğal bir bağlantı olmadığı halde mal ve hizmet alımının bir arada ihale edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5’inci maddesinde, “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. …” hükmü yer almaktadır.
Kanunun temel ilkelerinden biri, mahiyetleri itibarıyla birbirinden farklı nitelik arz ettiği için mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinin bir arada ihale edilmemesidir. İdare tarafından yapılacak bir ihalenin hangi ihale türüne dâhil olduğunun ve buna bağlı olarak uygulanacak ihale mevzuatının tespitinin yapılması gerekmektedir. Nitekim mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinde ihalenin konusu ve buna bağlı olarak mevzuatta yer alan hükümlerin uygulanması farklılık göstermektedir.
Mal alımı, hizmet alımı veya yapım işlerinin bir arada ihale edilmesi, bu işlerden yalnız biri hakkında teknik imkâna sahip isteklilerin ihaleye katılımını engellemektedir. Bu nedenle, aralarında kabul edilebilir bir bağlantı olmadıkça mal alımı, hizmet alımı ve yapım işi ihaleleri bir arada yapılması rekabet ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir.
4734 sayılı Kanunun Tanımlar başlıklı 4’üncü maddesinde; Tedarikçi, mal alım ihalesine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri ve hizmet sunucusu, hizmet alım ihalelerine teklif veren gerçek veya tüzel kişileri veya bunların oluşturdukları ortak girişimleri ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Aralarında doğal bağlantı bulunmayan mal ve hizmet alımının piyasada mal tedarikçisi tarafından karşılanan bir ihtiyacın hizmet alımı içerisine dâhil edilerek, hizmet sunucusundan alınması rasyonel bir işlem değildir. Çünkü hizmet sunucusu söz konusu malı satın alıp üzerine ayrıca yüklenici karı ekleyerek teklif bedelini oluşturacağı için kaynakların verimli kullanılması ilkesine de aykırı olacaktır. İdare ise hem mal satıcısına hem hizmet sunucusuna ayrı ayrı kar ödemiş olacaktır.
Yapılan incelemelerde, aşağıda tabloda yer alan mal kalemlerinin hizmet alımı ile beraber ihale edilmesinden dolayı, Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün 2023/156970 numaralı ihalesinde 399 Adet ihtiyaç kalemi belirlenmiş olup 5 istekli doküman indirmiş, 1 teklif verilmiş ve 431.108.825,00 TL+KDV bedelle belediye iştiraki olan KÜLTÜR AŞ ihaleyi almıştır. Yine 2023/732948 ihale numaralı ihalede 305 Adet ihtiyaç kalemi belirlenmiş 4 istekli doküman indirmiş, 1 teklif verilmiş ve 553.871.400,00 TL+KDV bedelle ve her iki ihalede de tek teklif veren belediye iştiraki olan KÜLTÜR AŞ ihaleyi almıştır.
Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 2022/1319365 ihale numaralı ihalesinde de aynı durum gerçekleşmiş, 216 Adet ihtiyaç kalemi belirlenmiş 4 istekli tarafından doküman indirilmiş, 2teklif verilmiş ve 1 teklif geçerli kabul edilmiş, 555.402.000,00 TL+KDV bedel ile belediye iştiraki olan KÜLTÜR AŞ ihaleyi almıştır.
Tablo 25: Hizmet Alım İhalesinde Yer Alan ve İşin Konusu Doğal Bağlantısı Bulunmayan Mal Alımları

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından a maddesine ilişkin olarak; dosya incelendiğinde bahse konu hizmet kalemlerinin bir bütünü meydana getiren parçalardan oluştuğu (aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olduğu) ve ifade edildiği gibi tamamının hizmet ihalesi çerçevesi içinde kaldığının görüleceği, örnek olarak da; bir organizasyonda ses sistemi kullanılacaksa bu ses sistemini kullanacak kişi/kişilerin podyum üzerine çıkması gerektiği, podyumun halı ya da pvc ile kaplanması gerektiği, organizasyona katılımın fazla olacağı düşünülüyor/öngörülüyor ise ya da bu organizasyonda sunum yapılacaksa led ekran veya projeksiyon cihazı kullanmak gerekeceği, organizasyonda kullanılacak ses sistemi ve ışık sisteminin parçalarının entegre edileceği truss sistemi kullanmak gerektiği, uluslararası bir organizasyon veya protokolün iştirak edeceği bir organizasyondan bahsediliyorsa teamül gereği kokteyl / ikram verileceği, uzun süren bir organizasyon yapılacaksa en az bir öğün yemek verilme zorunluluğu, halka açık organizasyonlarda güvenlik gereği bariyer, dedektör, x – ray cihazı kullanılacağı, organizasyon katılımcılarının doğru yönlendirilebilmesi ve organizasyonun doğru işlemesi için organizasyon görevlisi bulundurulması gerekliliği ifade edilmiştir.
Bulguyla ifade edilen husus ile İdarenin yaklaşımı benzerlik göstermektedir. Aşağıdaki maddelerde de ifade edildiği ve Kültür AŞ’nin fonksiyonları göz önüne alındığında tabloda yer alan malların, hizmetlerin veyahut işlerin bir bütün olarak Kültür AŞ’ce üstlenilmesinin olanağı yoktur. Dolayısıyla adı geçen ihalelerde görüleceği üzere işin ana tedarikçisine İdarece ulaşılamadığı için İdare ayrıca bir külfete katlanmaktadır.
Sonuç olarak; İdare, farklı istekliler tarafından sağlanabilecek ve aralarında doğal bağlantı olmayan mal alımı, hizmet alım ve yapım işlerini bir arada ihale edemeyeceği gibi, yapılan işle veya alınan hizmetle ilgisi olmayan, farklı yöntemlerle piyasadan temin edilebilecek mal ve hizmet kalemlerini de ihale bünyesine katmamalıdır.
İhale İlan ve Dokümanında İşlerin Niteliklerinin Tam Olarak Belirtilmemesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar başlıklı 24’üncü maddesinde, “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
… c) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı ve yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yer. …”
İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar başlıklı 27’nci maddesinde ise “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir. İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
. r) İhale konusu işin başlama ve bitirme tarihi, yapılma yeri, teslim şartları ve gecikme halinde alınacak cezalar. .” hükümleri yer almaktadır
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Temel İlkeler başlıklı 4’üncü maddesinde, İdarelerin yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları ve Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi başlıklı 9’uncu maddesinde, birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvelin hazırlanacağını, bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurların gösterileceğini ve birim fiyata dâhil olan maliyetlerin, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenleneceği ifade edilmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde; İdarenin Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığına bağlı Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün 2023/156970 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Yapılacak Muhtelif Kültürel & Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik ve Organizasyonların Tanıtım ve Duyuru Hizmetleri ile Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi” ile 2023/732948 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Demokrasi Yüzyılında Yapılacak Muhtelif Kültürel &Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik Ve Organizasyonların Tanıtım Ve Duyuru Hizmetleri İle Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet” torba ihalelerin birim fiyat teklif cetvellerinde yer alan bazı kalemlerde rekabeti, eşit muameleyi ve güvenirlik ilkelerini zedeleyen durumlar tespit edilmiştir.
Her iki ihalede de yapılacak işler listesinde yer alan; Çocuk Oyunu / Dans Gösterisi Hizmeti Temini, Performans Sanatçıları Temini, Sanat Eseri Üretimi, Konser / Dinleti / Gösteri Hizmeti Temini ve Yetişkin Oyunu, Folklor / Dans ve Gösterisi Hizmeti Temini iş kalemlerini ihtiva eden özelliklerin net ve anlaşılır bir şekilde belirlenmediği gibi işin gerçekleştirileceği yerlerde belirtilmemiştir. Dolayısıyla rekabet, eşit muamele ve güvenirlik ilkeleri zedelenmiştir.
Kanun’unda, ihale ilanında ve idari şartnamede işin hangi niteliklere sahip kişiler/gruplar tarafından ve nerede yerine getirileceğinin belirtilmesi zorunlu tutularak, söz konusu işler için istekliler tarafından maliyetlerin tam ve sağlıklı bir şekilde tespit edilmek suretiyle verilecek tekliflerde belirsiz bir hususun kalmamasını amaçlanmaktadır. Rekabet ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkelerinin sağlanması için hizmetin yapılacağı yerin ve hangi niteliklere sahip kişiler/gruplar tarafından gerçekleştirileceğinin tam olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Örneğin; 2023/732948 ihale numaralı işte teknik şartnamenin 38’inci maddesinde yer alan; “Konser/Dinleti/Gösteri Hizmeti Temini 22 iş kaleminde; 2023 yılı içerisinde idarenin yükleniciden talep edeceği 2 Adet konser/dinleti (müzik ve/veya müzikli yada müziksiz masal, öykü, şiir, vs…)/dansgösterisi/folklor gösterisi/söyleşi için kişi, sanatçı veyahut orkestra/müzik grubu/müzik topluluğu/dans grubu/folklor gruplarının her birine sergiledikleri her performans(gösteri) için net 2.000.000,00 TL kaşe bedeli ödenmesi yüklenici firma tarafından gerçekleştirilecektir.” ifadesi yapılacak işin niteliğini anlatmaktan uzaktır.
İdare tarafından b maddesine ilişkin olarak; istekli olabilecek firmalar için ihale öncesinde EKAP üzerinden temin edilebilecek olan Teknik Şartname, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı içerisinde ilgili bilgilerin yer aldığı, isteklinin ihalenin iş ve işlemlerinin İstanbul Genelinde yapılacağını bildiği ve ihaleye girerken bunu göze alarak fiyatlandırma yapması gerektiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Temel İlkeler başlıklı 4’üncü maddesinde belirtilen şartları sağladığının görüldüğü ifade edilmiştir. Ancak İdarenin bulguda bahsi geçen hususu karşılayamadığı düşünülmektedir. Çünkü; İstanbul metropol alan olarak iş maliyetlerinin bölgeden bölgeye büyük farklarla değişebileceği bir alandır.
Hangi sanatçıların bu madde kapsamında hizmet sunacağı, getirilecek sanatçıların hangi özelliklerinden dolayı bu madde kapsamında temin edileceği, sanatçıların yurtiçinden mi yurtdışından mı getirileceği vs. gibi konular şeffaf bir şekilde belirtilmediği gibi konserin/gösterinin yapılacağı yerin de ihale sonrasında İdare tarafından belirlenmesi işin maliyetinin belirlenmesini zorlaştırmakta ve rekabeti sınırlandırmaktadır.
Benzer Nitelikteki İşlerin Ayrı İhalelerde Temin Edilmesi/Yaptırılması
Aşağıdaki tabloda gösterilen ve her üç ihalede de yer alan aralarında da doğal bağlantı bulunmayan “mal ve hizmet kalemlerinin” birleştirildiği ve aynı genel sekreter yardımcılığına bağlı farklı iki müdürlükçe bölünerek her üç ihalede de yer aldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından aralarında doğal bağlantı bulunmayan birçok iş kaleminin “muhtelif işler” adı altında bir arada ihale edilmesinin olağan bir yöntem haline dönüştürüldüğü görülmüş ve aynı mal ve hizmet kalemlerinin iki müdürlükçe farklı ihalelerde temin edildiği tespit edilmiştir.
Tablo 26: Üç Farklı İhalede Temin Edilen Benzer İşler

Listeden de anlaşılacağı üzere, her üç ihalede de ortak nitelikli yer alan en az 681.665.250,00 TL’lik 113 Adet mal ve hizmet kalemi aralarında doğal bağlantı bulunmadığı halde idare birimi bazında bölünerek bir arada ihale edilmiştir.
Yapılan incelemelerde 113’ü ortak ve aynı nitelikte olmak üzere, aralarında doğal bağlantı bulunmayan Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün 2023/156970 numaralı ihalesinde 399 Adet, 2023/732948 ihale numaralı ihalede 305 Adet; Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 2022/1319365 ihale numaralı ihalesinde 216 Adet mal ve hizmet alımı kaleminin bir arada ihale edilmelerinden oluşan ihalelerde yeterlilik kriterlerine ilişkin olarak iş deneyim oranları da yüksek tutularak ihalelere katılımda rekabet engellenmiş, tek istekli olarak belediye iştiraki olan KÜLTÜR AŞ bu ihaleleri almıştır.
Hizmet sunucusu olan KÜLTÜR AŞ ise söz konusu malı satın alıp üzerine ayrıca yüklenici karı ekleyerek teklif bedelini oluşturmuş dolayısıyla hem mal satıcısına hem hizmet sunucusuna ayrı ayrı kar ödenmiş ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine de aykırı hareket edilmiştir.
İdare tarafından c maddesine ilişkin olarak; 5393 Kanun’un “Belediye bütçesi” başlıklı 61. maddesinde “Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur” hükmünün yer aldığı, bu harcamayı yapmaya yetkili kişilere “harcama yetkilisi/ita amiri” denilmekte olduğu, aynı Kanunun “Harcama yetkilisi” başlıklı 63. maddesinde yer alan “Belediye bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir” hükmü ile görev tanımı ve sorumluluğun belirlendiği, harcama birimlerinin (büyükşehir belediyesi / il ve ilçe belediyelerinde muhtelif müdürlükler) kuruluş amaçları belli bir hizmet alanına odaklanarak profesyonelleşme, o hizmetin halkla mümkün olan en kısa zamanda ulaşmasını sağlama ve o hizmetin kalitesini sürekli güncel tuttuğu, bulgunun aynıyla kabul edilmesi durumunda her bir kamu kurumu için sadece bir harcama yetkilisi ve sadece bir harcama birimi ihdas edilmesi gerekeceği bu durumun profesyonelleşmeyi zora sokarak ve ilgili kamu kurumunun hizmetinde ciddi aksaklıklara sebebiyet vereceği, bulguda yer alan aynı genel sekreter yardımcısına bağlı iki müdürlüğün faaliyet alanları ile ilgili ihtiyaç duydukları ve ayrı ihale dosyasına konu edilen hizmet kalemlerinin tamamen birbirinin aynı olmadığı gibi benzer / aynı hizmet kalemlerinin de miktarlarının birbirlerinden farklı olduğu ve bu miktarsal farklılığın her iki müdürlüğün ihtiyaçlarının birbirinden farklı olmasından kaynaklandığı beyan edilmiştir.
Ancak, İdarece 5018 sayılı Kanunun temel dinamiği olan kaynakların etkin, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi göz ardı edilmektedir. Profesyonellik “torba ihalelerde” aynı malın aynı hizmetin veyahut aynı işin birden fazla müdürlükçe farklı tutarlarda alınması veya yaptırılması değil, etkin planlamayla ekonomik ve verimli işlem tesis edilebilmesidir.
Sonuç olarak; adı geçen ihalelerde Kamu İhale Kanunun 5’inci maddesindeki hususların göz önünde bulundurularak kurgulanması ve etkin, ekonomik ve verimliliğin baz alınması gerekmektedir.
İşlerin Tamamına Yakın Kısmının Alt Yüklenicilere Yaptırılması
Rekabeti engelleyici hususlar sebebiyle işin ihalesine gerçek yükleniciler katılamamış, ihaleyi alan firma ise bu işlerin tamamı ya da büyük bir kısmını alt yüklenicilere ihale bedelinden çok daha düşük bedellerle yaptırmıştır. İhalelerde yer alan rekabeti engelleyici şartlardan dolayı yeterli rekabet ortamı oluşmamış, işler gerçek değerinden yüksek bedelle işin gerçek yüklenicisi olmayan belediye şirketine ihale edilmiş, sonrasında ise işi alan belediye şirketi, aynı işi daha düşük bedellerle alt yüklenicilere yaptırmıştır. Böylece ihaleyi alan şirket işin yapımında hiçbir katkısı olmadığı halde kazanç sağlamıştır.
Tablo 27: İhaleyi Alan Kültür AŞ’nin Alt Yüklenicilere Yaptırdığı işler ve Ödemeler

Yukarıda yer alan tabloda görüleceği üzere; her üç ihalede de yer alan benzer veya aynı
nitelikte olan iş kalemlerinden seçilen 23 kalem mal ve hizmet alımına ilişkin ihale bedeli ile şirketin alt yüklenicilere yaptırdığı/temin ettiği mal ve hizmet kalemlerine ödenen bedeller arasındaki farklar yer almaktadır.
Örneğin; Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün yaptığı ihalede 16 Adet alt yüklenici sözleşmesi yapmıştır. İdare 23 grup mal sepeti için İBB Kültür AŞ’ye 102.801.250,00 TL ödeme taahhüdünde bulunurken Kültür AŞ alt yüklenicisiyle bu iş için 69.983.375,00 TL’lik anlaşma imzalamıştır. İhalenin hatalı kurgusu nedeniyle yalnızca 23 grup mal sepetinde oluşan fiyat farkı 32.817.875,00 TL’dir.
Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğünün ihalesinde ise 17 Adet alt yüklenici sözleşmesi yapılmıştır. İdare 23 grup mal sepeti için İBB Kültür AŞ’ye 79.698.750,00 TL ödeme taahhüdünde bulunurken Kültür AŞ alt yüklenicisiyle bu iş için 67.657.500,00 TL’lik anlaşma imzalamıştır. İhalenin hatalı kurgusu nedeniyle yalnızca 23 grup mal sepetinde oluşan fiyat farkı 12.041.250,00 TL’dir.
Dolayısıyla Kurumun Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığına bağlı Kültürel Etkinlikler Müdürlüğünün 2023/156970 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Yapılacak Muhtelif Kültürel & Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik ve Organizasyonların Tanıtım ve Duyuru Hizmetleri ile Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi” ile 2023/732948 ihale numaralı “İstanbul Genelinde Demokrasi Yüzyılında Yapılacak Muhtelif Kültürel &Sanatsal Etkinlikler, Muhtelif Kültür & Sanat Organizasyonları, Bu Etkinlik Ve Organizasyonların Tanıtım Ve Duyuru Hizmetleri İle Muhtelif Baskılı Materyallerin Temini Hizmet” işi ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün 2022/1319365 ihale numaralı “2023 Yılı İstanbul Geneli Muhtelif Organizasyonlar İle Tanıtım – Duyuru Çalışmaları ve Baskılı Materyallerin Temini Hizmet Alımı İşi” ihalelerinde yer alan saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını engelleyen şartlar sebebiyle kaynakların verimli kullanılmadığı düşünülmektedir.
Her iki müdürlük tarafından torba ihale olarak çıkılan ve rekabeti engelleyici ağır şartların yer aldığı üç ihalenin de tek katılımcısı belediye iştiraki olan KÜLTÜR AŞ olmuştur. İşlerin tamamına yakının ihaleyi alan KÜLTÜR AŞ tarafından alt yüklenicilere yaptırılması, ihale bedeli ile alt yüklenicilere ödenen bedeller arasında kayda değer farkların olmasına sebep olmuştur.
İdare tarafından d maddesine ilişkin olarak; açık ihale yönteminin tüm prosedürlerine harfiyen uyulduğu, bulguya konu ihalenin sözleşme bedelinin İdare tarafından yapılan piyasa araştırmasının altında kaldığı, bu durumun İdarenin sağlıklı bir piyasa araştırması yaptığını gösterdiğini, ihaleye katılan isteklilerin, üzerine ihale bırakılan yüklenicilerin ve yüklenici eli ile gerçekleştirilen alt yüklenici ihalelerinde istekliler tarafından sunulan tekliflerin gerçek piyasa fiyatları olup olmadığı ile ilgili bir işlem yapmanın ne idare görevleri arasında yer aldığı ne de bu durum ile ilgili mevzuatta bir düzenleme bulunmadığı ifade edilmiştir.
Ancak bulguda bahsi geçen husus; İdarenin her ihale bazında bilinçli olarak açık kurgusal hata yapması nedeniyle rekabetin engellenmesi ve işin mal ve hizmet tedarikçilerine doğrudan yaptırılmayışı yüzünden İdarenin ekstra külfete sokulmasıdır.
Sonuç olarak; mal ve hizmet alımlarının konusuna göre ayrı ayrı ihale edilmemesi rekabeti engellemekte ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmamasına da yol açmaktadır. Bu nedenle, bahsedilen işlerin birçoğunun konusuna göre ayrı ayrı açık ihale yöntemi ile ihale edilmesi hem teklif verecek istekliler arasında rekabet ortamının oluşmasına hem de kaynakların ekonomik kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Ek olarak, söz konusu iş kalemleri bir bütün olarak bir arada ihale edilecekse bile, kısmi teklif verilmesine uygun olacak şekilde ihale dokümanlarının hazırlanması, en avantajlı tekliflerin alınabilmesine olanak sağlayacaktır.