BULGU: İdarenin Hizmet Alanı Kapsamında Bulunan Bazı Yerleşim Yerlerinde Sayaç Takma İşleminin Tamamlanmamış Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından su hizmeti verilen mahallerde ilgili su bedelinin faturalandırılmasında ana araç olan sayaçları takma işleminin tamamlanamadığı, bu yüzden kaçak su kullanım riskine sebebiyet verildiği görülmüştür.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Görev ve yetkiler” başlıklı 2’nci maddesinde; su ve kanalizasyon idarelerinin görevleri arasında içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek sayılmaktadır.
İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği’nin “Su kayıplarını azaltmak üzere alınacak tedbirler” başlıklı 7’nci maddesinde idarelerin içme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemlerindeki idari ve fiziki su kayıplarının önlenmesi ile sistemin izlenmesi ve kontrolü için, bu Yönetmelik uyarınca çıkarılacak Teknik Usuller Tebliği’nde verilen yöntemleri uygulayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda yayımlanan Tebliğ’in “Abonelik işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde idarelerin hizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzel kişilerin abone olmak, sayaç taktırmak ve sayacı işler durumda muhafaza etmekle idareyle birlikte yükümlü olduğu, idarelerin abonesiz ve sayaçsız su kullanımını önlemek maksadıyla gerekli çalışmaları yapacağı, abonelik tesis edilirken suyun kullanım şekline ve kullanıcısına göre abone türlerinin belirlenerek sisteme giriş yapılacağı düzenlemeleri yer almaktadır.
SASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Kaçak su kullanımı” başlıklı 28’inci maddesinde; İdarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından veya su şube yolundan İdareden izin almadan sayaçsız olarak ya da sayacı işletmeyecek her hangi bir şekilde su alma işinin kaçak su kullanımı olduğu, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımlarının tutanakla tespit edilip kullanımının engelleneceği; kaçak su kullanımı müeyyidesi uygulanarak su bedelinin tahakkukunun ve tahsilinin yapılacağı belirtilmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden; İdarenin hizmet alanı dâhilinde bulunan yerlere ilişkin içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyacının yer altı ve yer üstü suyu kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine ilgili su hizmeti ulaşıncaya kadar gerekli olan işlemlerin İdare tarafından yapılması aynı zamanda İdarenin tasarrufunda olan yeraltı ve yerüstü su kaynaklarından İdareden izin almadan sayaçsız su kullanımı olması durumunda ise bu durumun kaçak su kullanımı sayılacağı ve engelleneceği anlaşılmaktadır.
Yapılana incelemede; 2023 yılına ilişkin detayı aşağıda yer alan mahallelerde henüz su sayacı takma işleminin tamamlanamadığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Su Sayacı Takılmayan Mahallelerin Listesi

İlçesi Mahalle Adı Nüfus Potansiyel Abone Sayısı
Alaçam Demircideresi 278 70
Alaçam Gülkaya 84 21
Alaçam Örenli 166 42
Alaçam Yoğunpelit 182 46
Alaçam Yukarıkoçlu 128 32
Alaçam Gümüşova 90 23
Alaçam Güvenli 160 40
Alaçam Pelitbükü 313 78
Asarcık Kesealan 193 48
Çarşamba Bezirgân 302 76
Çarşamba Kestanepınarı 256 64
Çarşamba Konukluk 463 116
Ayvacık Döngel 1004 251
Ayvacık Döngelyatak 267 67
Ayvacık Kabaklık 294 74
Ayvacık Karşıdöngel 1010 253
Ayvacık Kazancılı 615 154
Ayvacık Çökekli 359 90
Ayvacık Esenyurt 113 28
Tekkeköy Yağbasan 680 170
Salıpazarı Cevizli 388 97
Salıpazarı Esatçiftliği 603 151
Salıpazarı Karayonca 352 88
Salıpazarı Kırgıl 196 49
Salıpazarı Konakören 525 131
Salıpazarı Suluca 286 72
Salıpazarı Tahnal 703 176
Salıpazarı Yenidoğan 201 50
Salıpazarı Yeşil 350 88
Salıpazarı Yukarı Kestanepınar 293 73
Atakum Aslandamı 156 39
Atakum Ayvalı 60 15
Atakum Elmaçukuru 296 74
Atakum Erikli 406 102
Atakum Güneyköy 155 39
Atakum Kabadüz 289 72
Atakum Kasnakçımermer 237 59
Atakum Şenyurt 81 20
Terme Ambartepe 560 140
Terme Çamlıca 195 49
Terme Kazımkarabekirpaşa 546 137
Terme Kusca 146 37
Yakakent Küplüağzı 318 80
Yakakent Çamalan 221 55
Yakakent Karaaba 478 120
Yakakent Kuzören 231 58
Yakakent Sarıgöl 282 71
Bafra Ağcaalan 139 35
Bafra Asmaçam 159 40
Bafra İğdir 119 30
Bafra Sarpın 367 92
Bafra Yiğitalan 90 23
Bafra Kanlıgüney 129 32
Vezirköprü Ahmetbaba 449 112
Vezirköprü Alancık 12 3
Vezirköprü Alanşeyhi 884 221
Vezirköprü Başfakı 41 10
Vezirköprü Elaldı 523 131
Vezirköprü Elbeği 164 41
Vezirköprü Kocakaya 179 45
Vezirköprü Meşeli 584 146
Vezirköprü Orta 178 45
Vezirköprü Öğürlü 1992 498
Vezirköprü Pazarcı 170 43
Vezirköprü Taşlıyük 354 89
Vezirköprü Yağcı 651 163
Toplam Toplam Toplam 5.684

Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve konuyla alakalı
çalışmaların yürütüldüğü ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, su sayacı takma işlemlerinin tamamlanarak kaçak su kullanımı riskinin ortadan kaldırılması ve olası hukuki yaptırımlara mahal verilmemesi gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, idarenin su hizmeti sağladığı bazı yerleşim yerlerinde sayaç takma işlemleri tamamlanmamıştır. Bu durum, kaçak su kullanım riskini artırmakta ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. İdare, su ve kanalizasyon hizmetlerini sağlamakla yükümlü olup, abonelere sayaç taktırma ve su kullanımını kontrol etme sorumluluğuna sahiptir. Kamu İdaresi, konuyla ilgili çalışmalar yürütüldüğünü belirtmiş, su sayacı takma işlemlerinin tamamlanması gerektiğini vurgulamıştır.