BULGU: İç Kontrol Uyum Eylem Planının ve İç Denetim İzleme Sürecinin Etkili Şekilde Gerçekleştirilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin İç Kontrol Uyum Eylem Planı ile İç Denetim İzleme Sürecine ilişkin faaliyetlerinin etkili bir şekilde yürütülmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hükümleri gereğince Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2009 tarihli ve 1205 sayılı genel yazı ve eki Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiştir.
Bilahare ortaya çıkan uygulama eksikliklerin giderilmesini teminen mezkûr Bakanlıkça çıkarılan 02.02.2013 tarih ve 10775 sayılı Genelgede ise;
– Kamu idareleri tarafından hazırlanarak Bakanlığa gönderilen eylem planlarının; öngörülen eylemlerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda üst yöneticinin onayıyla her zaman revize edilebileceği,
– Ancak söz konusu revize çalışmalarında sadece tamamlanamayan eylemlerin değil eylem planlarında öngörülen tüm eylemlerin Kamu İç Kontrol Standartları ve bu standartların sağlanması için belirlenmiş genel şartlar çerçevesinde yeniden değerlendirilmesinin uygun olacağı,
– Eylem planlarında yer verildiği halde gerçekleştirilemeyen eylemlerin gerçekleşmeme nedenlerinin araştırılarak mevcut koşullara uygun değişikliklerin belirlenmesine yönelik çalışmalarda bulunulması gerektiği,
– Ayrıca kamu idarelerinin eylem planlarında öngördükleri eylemlerin tamamının gerçekleştirilmiş olmasının kamu iç kontrol standartlarına uyumun tam olarak sağlandığı anlamına gelmeyeceği, zira 5018 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat, iç kontrol sistemi ve işleyişinin düzenli ve sürekli olarak izlenmesini ve geliştirilmesinin öngörüldüğü,
– Bu nedenle kamu idarelerinin mevcut eylem planlarında öngörülen eylemler tamamlandıktan sonra da düzenli olarak mevcut durumlarını Kamu İç Kontrol Standartları ve bu standartların sağlanması için belirlenmiş genel şartlar çerçevesinde yeniden değerlendirmeleri gerektiği,
-İdareler tarafından hazırlanan eylem planlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının, idarelerin strateji geliştirme birimleri tarafından her yılın Haziran ve Aralık ayı sonu itibarıyla iki dönem halinde ve eylem planı formatında üst yöneticiye sunulacağı ve birer nüshasının bilgi için on iş günü içerisinde Bakanlığa gönderileceği zikredilmektedir.
İdare’nin 2021-2023 İç Kontrol Uyum Eylem Planının incelenmesi neticesi 31.12.2023 tarihi itibarıyla tamamlanması gereken bazı işlem süreçlerinin tamamlanamadığı örneğin;
– İS 18.2 Kodlu ve “İç Denetim sonucunda idare tarafından alınması gerekli görülen önlemleri içeren eylem planı hazırlanmalı, uygulanmalı ve izlenmelidir.” şeklinde ifade edilen hedef için herhangi bir eylem adımı, sorumlu birim, çıktı/sonuç ve tamamlanma tarihi belirlenmediği” ve “Yeterli güvencenin sağlandığı ve bu genel şartla ilgili olarak eyleme gerek bulunmamaktadır.” açıklamasına yer verildiği,
– Ancak fiili duruma bakıldığında 2022 ve 2023 yılı için muhtelif birimler nezdinde önemli bulgular içeren iç denetim raporları hazırlanmakla beraber, bu raporlara ilişkin gerekli iyileştirmeler için belirlenen süreler zarfında öngörülen aksiyonlar tamamlanamadığından ilgili birimlerce şifahen ek süre talebinde bulunulduğu ve halen sürecin beklemede olduğu,
– Dolayısıyla, Belediye İç Kontrol Uyum Eylem Planının ve Planın önemli bir alt bileşenini teşkil eden iç denetim faaliyetinin özellikle izleme süreci bakımından etkili bir şekilde ve takvimine uygun olarak işletilmediği anlaşılmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitler uyarınca gerekli işlemlerde bulunulacağı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla, İç Kontrol Uyum Eylem Planının yukarıdaki mevzuata uygun şekilde yürütülmesi ve iç denetim raporları uyarınca belirtilen aksiyonların geciktirilmeksizin yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Kurum Alacaklarına Yönelik Tahsilat ve Takibat Süreçlerinin Etkin Olarak İşletilmemesi | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Bazı İş Yerlerine İlişkin Çevre Temizlik Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Bazı İşyerlerine İlişkin İlan ve Reklam Vergisi Tahakkuk ve Tahsilatının Yapılmaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Belediye Sınırları İçindeki Bazı İşletmelerin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyette Bulunmaları | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda (Ruhsatsız Çalışan İşyerlerine Yönelik Mali Müeyyidelerin Uygulanmaması) da yer verilmiştir. |
| Ruhsatsız İşyerleri İle İlgili Mevzuata Aykırı Uygulamaların Bulunması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda (Ruhsatsız Çalışan İşyerlerine Yönelik Mali Müeyyidelerin Uygulanmaması) da yer verilmiştir. |
| Servis Araç Plakalarının Süresiz Olarak Verilmesi | 2022 | Yerine Getirilmedi |
2022 Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine |
| getirilmediği için 2023 yılı Raporunda da yer verilmiştir. | |||
| Su Kayıpları Teknik Usuller Tebliği’nde Öngörülen Bazı Uygulamalarda Eksikler Bulunması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da (İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıp-Kaçak Oranının Yüksek Olması)yer verilmiştir. |
| Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Uyulmaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da (Taşınmazlara Yönelik Muhasebe Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması) yer verilmiştir. |
| Mülkiyeti Belediyeye Ait Olan Bazı Taşınmazların İhale Yapılmaksızın Encümen Kararı ile Kiraya Verilmesi | 2022 | Yerine Getirilmedi |
2022 Sayıştay Denetim Raporunda yer |
| alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için 2023 yılı Raporunda da (Belediye Ait Taşınmazların Kiraya Verilmesi İşlemlerinde Hatalı Uygulamaların Bulunması) yer verilmiştir. | |||
| İhale Yoluyla Kiraya Verilmesi Gereken Taşınmazların İşgal Harcı Alınmak Suretiyle Kullandırılması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Uygulama Projesi Bulunan Yapım İşlerinde Birim Fiyat Teklif Almak Suretiyle İhaleye Çıkılması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da (Otel Yapım İşinin Kamu İhale Mevzuatına Uygun |
| Olmaması) yer verilmiştir. | |||
| Bütün Riskler (All Risk) Sigorta Poliçelerinin Güncellenmemesi ve Öngörülen Riskleri Karşılamaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| İşçilere Yıllık İzinlerinin Kanun’a Uygun Olarak Kullandırılmaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
2022 Sayıştay Denetim Raporunda yer |
| alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için 2023 yılı Raporunda da yer verilmiştir. | |||
| Ön Mali Kontrol Sürecinin Etkin Olarak İşletilmemesi | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Taşınmazlara Yönelik Muhasebe Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Taşınmazların Kayıtlı Değeri Yerine Satış Bedeli Üzerinden Kayıtlardan Çıkarılması | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| Bazı Bilgisayar Yazılımı Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi | 2022 | Yerine Getirilmedi |
Sayıştay Denetim Raporunda yer alan söz konusu bulgu Kamu İdaresi tarafından gereği yerine getirilmediği için yılı Raporunda da yer verilmiştir. |
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi’nin İç Kontrol Uyum Eylem Planı ve İç Denetim İzleme Sürecinin etkili bir şekilde yürütülmediğini ortaya koymaktadır. Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu çerçevesinde belirlenen standartlara uyum sağlanması için gerekli eylemlerin tamamlanmadığı, iç denetim raporlarında belirtilen iyileştirmelerin zamanında gerçekleştirilmediği ve sürecin beklemede olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, İç Kontrol Uyum Eylem Planının mevzuata uygun şekilde yürütülmesi ve belirtilen aksiyonların geciktirilmeden yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |