İdarenin Mali Kaynaklarının Mevzuata Aykırı Olarak Kamu Bankası Dışında Özel Bankada Vadesiz Olarak Tutularak Nemalandırılmaması (Sayıştay)

BULGU: İdarenin Mali Kaynaklarının Mevzuata Aykırı Olarak Kamu Bankası Dışında Özel Bankada Vadesiz Olarak Tutularak Nemalandırılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdareye ait mali kaynakların Kamu Haznedarlığı Yönetmeliğine aykırı olarak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmediği ve nemalandırılmadığı görülmüştür.
08.03.2019 tarihli ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin,
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; Bu Yönetmelik’in kapsamda yer alan kurumların mali kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ve takibini teminen Kamu Haznedarlığına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacını taşıdığı,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kamu Sermayeli Bankalarının, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, T.C. Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş., T. Vakıflar Bankası T.A.O. ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan ve/veya dolaylı olarak kamuya ait olan diğer mevduat ve katılım bankaları olduğu belirtilmiştir.
“Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” başlıklı 5’inci maddenin ikinci fıkrasında ise
“ (2) Genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idareleri, kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür:
TL cinsi vadesiz ve/veya vadeli mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli ve/veya vadesiz mevduat ile özel cari hesap ve/veya katılma hesabı.
İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri ve/veya kira sertifikaları. ç) Organize para piyasalarında TL cinsi borç verme işlemleri.
Kamu sermayeli bankalar tarafından ihraç edilen borçlanma araçları ile 7/6/2013 tarihli ve 28670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kira Sertifikaları Tebliği (III-61.1) uyarınca kamu sermayeli katılım bankalarının kaynak kuruluş/fon kullanıcı olarak yer aldığı kira sertifikaları ihracı ve katılım bankacılığı prensiplerine uygun piyasalarda emtia alım satımına dayalı katılım bankacılığı prensiplerine uygun finansman yöntemleri “
denilmektedir.
Anılan Yönetmeliğin “Kaynakların değerlendirilmesi ve nemalandırma” başlıklı 6’ncı maddesinde ise Kurumların mevduat, ters repo ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat ve ters repo faiz oranı ile katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranının, Ek-1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı ifade edilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik, Kurumların mali kaynaklarını etkin ve verimli kullanılması için yayımlanmış olup belediyeler mali kaynaklarını, kamu bankalarında vadeli mevduat veya diğer yatırım araçları ile değerlendirmesi gerekmektedir Mali kaynakların değerlendirmesinde elde edebileceği ayni veya nakdi tek menfaat, faiz veya kâr payıdır.
İdarenin banka hesaplarının incelenmesinde, mali kaynaklarının mevzuata aykırı olarak, kamu bankası dışında, …. Bankasında vadesiz hesaplarda tutularak nemalandırılmadığı görülmüştür. Mevduatların kısa sürelerde olsa bile banka hesaplarında bulunduğu dikkate alındığında, mevduatlar gecelik veya hafta sonu ( Cuma-Pazar dahil ) 3 günlük veya haftalık vadeli hesaplarda değerlendirildiği takdirde faiz geliri elde edilecektir.
İdare tarafından gönderilen açıklamada; Belediye Başkanının talimatı ve finansman ihtiyacının karşılanması için Türkiye Ekonomi Bankasında hesap açıldığı, denetim sırasında tespit edilmesi üzerine söz konusu bankada mevduatların kamu bankalarına aktarılarak vadeli hesaplarda gecelik ve hafta sonları da dahil olmak üzere değerlendirildiği, kredi ödemesi sona erdiğinde kapatılacağı ifade edilmiştir.
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden Türkiye Ekonomi Bankasına gelen ödemelerin kamu bankalarına aktarıldığı ve gecelik ve hafta sonlarıda değerlendirildiği anlaşılmış ancak ilgili hesap alınan kredi ödemlerinden dolayı kapatılamadığı anlaşılmıştır.
Belediyenin kendi bütçesinde ve tasarrufu altında bulunan mali kaynaklarını kamu bankalarında faiz geliri elde edebilecek şekilde gecelik veya hafta sonu da dahil olmak üzere 3 günlük nemalandırılması mali kaynakların etkili ve verimli kullanılması konusunda önem arz ettiği değerlendirilmektedir.