BULGU: Tahakkuk Eden Bazı Gelir Kalemlerinde Tahsilat Oranlarının Düşük Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin tahakkuku yapılan bazı gelir kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük olduğu görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde Belediye Başkanına, belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek gibi görevler verilmiş ve bu hususlarda belediye başkanına sorumluluk yüklenmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe Hizmeti ve Muhasebe Yetkilisinin Yetki ve Sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini muhasebe yetkilisinin yürüteceği, muhasebe yetkilisinin, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu tutulacağı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un 38’inci maddesinde de kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu oldukları düzenlenmiştir.
Yukarıda anılan kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, üst yönetici ve muhasebe yetkilisine gelirlerin toplanması konusunda bir takım sorumluluklar yüklenmiş olmasına rağmen, Kurumun önceki yıldan devir, cari yıl tahakkuk ve tahsilat oranları incelendiğinde toplam tahsilatının tabloda görüleceği üzere düşük bir oranda gerçekleştiği görülmüştür.

Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL) Tablo 12: Tahsilat/Tahakkuk Oranları Düşük Olan Gelir Kalemleri (TL)
Gelir Türü Devreden Tahakkuk 2023 Yılı Tahakkuk Toplam Tahakkuk Net Tahsilat Gelecek Yıla Devreden Tahakkuk Tahsilat Oranı (%)
İdari Para Cezaları 461.371,14 217.829,50 679.200,64 144.382,17 534.818,47 21,26
Ulaştırma Hizmetlerine
İlişkin Kurum Karları
382.615,47 556.382,00 938.997,47 336.346,61 602.650,86 35,82
İlan ve Reklam Vergisi 477.047,89 370.545,78 847.593,67 337.744,29 509.849,38 39,85
İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait
Çevre ve Temizlik Vergisi
18.398,71 688.046,79 706.445,50 347.528,01 358.917,49 49,19
Diğer Taşınmaz Kira
Gelirleri
2.022.470,69 3.374.960,02 5.397.430,71 3.422.152,05 1.975.278,66 63,4
Arazi Vergisi 1.624,08 3.871,11 5.495,19 3.828,95 1.666,24 69,68

Kamu idaresi bulgumuza iştirak etmiş olup tahsilat oranı düşük olan gelir kalemleri için çalışma başlatılacağını bildirmiştir.
Sonuç olarak, gelirlerin toplanması sorumluluğu kapsamında tahsilat/tahakkuk oranları düşük seviyede kalan gelir kalemleri için Belediye tarafından takip ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, il belediyesinin bazı gelir kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük olduğu tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu, belediye başkanına ve muhasebe yetkilisine gelirlerin tahsilatından sorumluluk yüklemektedir. Ancak, yapılan incelemelerde tahsilat oranlarının beklenen seviyenin altında kaldığı görülmüştür. Bu durumun düzeltilmesi amacıyla belediye tarafından gerekli çalışmaların başlatılacağı bildirilmiştir.