Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

BULGU: Yapım İşinde Geçici Kabul Eksikliklerinin Fiyatlandırılmaması ve Sözleşme Bedelinine Oranla Ulaştığı Yüzde Düzeyinin Gösterilmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin ihale ettiği yapım işinde, kabul komisyonu tarafından düzenlenen geçici kabul tutanağında kabule engel nitelikte olmamakla birlikte yapılan işte kusur ve eksiklikler tespit edildiği ancak bu eksikliklerin sözleşme bedelinin yüzde beşini geçip geçmediğini gösteren bir fiyatlandırma yapılmadığı görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 41’inci maddesinin dördüncü fıkrasında ; “Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır.” hükmü ile aynı maddenin 5’inci fıkrasının (b) bendinde ; “Kabul komisyonu, kabule engel nitelikte olmamakla birlikte yapılan işte kusur ve eksiklikler tespit ederse; geçici kabul tutanağını tanzim ederek gördüğü kusur ve eksikliklerin ayrıntısını gösterir bir liste düzenler ve bunların giderilmesi için gerekli olan süreyi tutanakta belirtir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, yüklenicinin idareye geçici kabulün yapılması için yazılı olarak başvuruda bulunmasını müteakip, geçici kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının, işin sözleme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksikliklerin, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olması gerekmektedir.
Bu nedenle Belediye tarafından, gerekli olan yüzde beşlik eksik ve kusurlu işler tespit edilirken, teklif birim fiyatlı işlerde eksik ve kusurlu işlerin bedellerinin birim fiyatlar üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede Belediyenin eksik ve kusurlu işlerin sözleşme bedelinin yüzde beşinden eksik olup olmadığının tespitini yapmadan geçici kabul tutanağını hazırladığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bundan sonra yapılacak işlemlerin bulgu doğrultusunda gerçekleşeceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, yapım işlerine ilişkin geçici kabul işlemlerinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen hükümlere uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İ	Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İ	lişkin İzleme Tablosu	lişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı	Yıl/Yıllar	İdare Tarafından Yapılan İşlem	Açıklama
Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Uşak İl Özel İdaresine Gönderilmemesi	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 3’üncü bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Atık Su Arıtma Tesislerinde Kullanılan Elektrik Enerjisine İlişkin Teşvikten Yararlanılamaması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 4’üncü bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Atıksu Gelirlerinin Atıksu İle İlgili Hizmetlerin Dışında Kullanılması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem

			yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 5’inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Belediye İtfaiye Yönetmeliği’ne Göre Bulundurulması Gereken Araçların Belediyede Mevcut Olmaması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 6’ncı bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Belediyenin Sorumluluğundaki Toptancı Halinde Hal Mevzuatına Aykırı Uygulamaların Bulunması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 9’uncu bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.

Elektrik Enerjisi Alımlarında Elektrik Tüketim Vergisi Ödenmesi	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 10’uncu bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Elektrik Enerjisi Tedarik Eden Şirketlerin Elektrik Tüketim Vergisi Beyannamelerinde Gelir Kaybı Riski Bulunması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 11’inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
İdarenin Elektrik Enerjisi Alımlarının İhale veya Piyasa Araştırmasına Uygun Olarak Doğrudan Temin İle Yapılmaması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 12’nci bulgusu olarak Raporda

			yeniden bulgu konusu edilmiştir.
İmar Programlarının Hazırlanmaması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 15’inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
İhale Yöntemi ile Yapılması Gereken Bazı Alımların Doğrudan Temin Usulü ile Yapılması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus başlık ve içerik olarak revize edilerek Diğer Bulgular bölümünün 16’ncı bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine

			getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Diğer Bulgular bölümünün 17’nci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
İktisadi Faaliyet Konusu Olmayan Giderlere İlişkin KDV’nin İndirim Konusu Yapılması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular bölümünün 5’inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.
Tahsisli Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne Uygun Olarak Yapılmaması	2021	Yerine Getirilmedi	Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular bölümünün 6’ncı bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu

konusu edilmiştir.

ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir belediyenin ihale ettiği yapım işinde kabul komisyonu tarafından tespit edilen eksikliklerin sözleşme bedelinin yüzde beşini aşıp aşmadığına dair bir fiyatlandırma yapılmamıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre, geçici kabul işlemleri, kusur ve eksikliklerin belirli oranları aşmaması koşuluna bağlıdır. Belediye, bu eksikliklerin tespitini yapmadan geçici kabul tutanağını hazırlamıştır; kamu idaresi ise gelecekteki işlemlerin bulgu doğrultusunda gerçekleştirileceğini belirtmiştir.