BULGU: Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB
Kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı anlaşılmıştır.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde:
Tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı;
İfade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 252 Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesine göre; tahsis edilen binalar, tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 252 Binalar Hesabına alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedilecektir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı da 500 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilmek suretiyle idarenin muhasebesine dahil edilecektir.
Aynı Yönetmelik’te, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı için de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; diğer kamu idarelerine taşınmaz tahsis edilmesi durumunda, muhasebe birimince taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden ilgisine göre,250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabına alacak ve 500 Net Değer Hesabına borç; amortismana tabi maddi duran varlıklar için ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabına Alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
İdarenin taşınmaz işlemlerinin incelenmesi neticesinde; diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen 3 adeti arsa kalan 6’sı bina olmak üzere toplam 9 adet taşınmaz için yukarıda açıklanan muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve mali tablolarda bu taşınmazların halen İdarenin kullanımında göründüğü tespit edilmiştir. Söz konusu 9 adet taşınmazın muhasebede kayıtlı değerleri toplamı 19.135.671,70 TL olup tahsis edilen 6 adet taşınmaz için (Hükümet Konağı ve Hizmet Binaları) ayrılmış bulunan amortisman tutarı ise 16.084.222,71 TL’dir.
Sonuç olarak, tahsislere ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, idarenin dönem sonu mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı toplam 19.135.671,70 TL, 257 Birikmiş Amortisman Hesabı 16.084.222,71 TL, 500 Net Değer Hesabı ise 3.051.448,99 TL fazla tutarlarla yer alarak hatalı bilgi oluşmasına neden olunduğu değerlendirilmiştir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtları yapılmamıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimlerine bildirilmesi ve gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir. İnceleme sonucunda, diğer kamu kurumlarına tahsis edilen toplam 9 taşınmaz için muhasebe kayıtlarının eksik olduğu ve mali tablolarda bu taşınmazların hâlâ idarenin kullanımında göründüğü tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda hatalı bilgi oluşmasına yol açmıştır. |