Parasal Limitin Altında Kalmak Maksadıyla Kısımlara Bölerek Alım Yapılmış Olması (Sayıştay)

BULGU: Parasal Limitin Altında Kalmak Maksadıyla Kısımlara Bölerek Alım Yapılmış Olması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdare tarafından cari yıl içinde gerçekleştirilmiş olan ve benzer mahiyete sahip muhtelif alımların, doğrudan temin hududunun altında kalmak için kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre tedarik edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; eşik değerlerin altında kalmak maksadıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği belirtilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine dayanılarak hazırlanmış olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendi gereğince ihtiyaçların temini” başlıklı 22.5 maddesinin 22.5.1.2. alt maddesinde (11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci maddesi yürürlükten kaldırılmış olup bu değişiklik Tebliğ’i 01.02.2024 tarihinden itibaren mer’i olacaktır.); 4734 sayılı Kanunun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile temini gereken ihtiyacın, 22/d maddesi için öngörülen parasal hududun altında kalacak şekilde, adet bazında veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek mahiyetteki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin, kalemlere veya gruplara bölünmek suretiyle 22/d’ye göre temini, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğinden, bu yönde tatbikatların mesuliyet doğuracağı, aynı Tebliğ’in 22.5.1.3 alt maddesinde ise (11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci maddesi yürürlükten kaldırılmış olup bu değişiklik Tebliğ’i 01.02.2024 tarihinden itibaren mer’i olacaktır.); İdarelerin bu bent kapsamında temin edeceği ihtiyaçlarını, anılan bentteki parasal hudutlardan hangisini esas almak suretiyle karşılayabileceğinin, ihtiyacı karşılayacak idarenin büyükşehir belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde bulunup bulunmadığına göre belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
22/d usulüyle yapılacak olan tedariklere ait parasal limitler her sene Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanmakta olup büyükşehir belediye hudutları dâhilinde bulunmayan idareler için 2023 yılı 22/d parasal limiti 143.845 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Yani bahsedilen parasal limite kadar olan tedarikler 22/d ile yapılabilecek, bu limitin üstünde kalan tedarikler ise 4734 sayılı Kanunda yer alan münasip ihale usullerinden biriyle yapılacaktır. Büyükşehir hudutları içinde yer almayan İdare de 143.845 TL’lik parasal limite tabidir.
Yapılan inceleme neticesinde; sıvat alımı, kanalizasyon tadilatı, ekskavatör kiralanması, muhtelif toner-drum alımı ve çimento alımı gibi tedariklerin cari yıl içinde pek çok defa kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kanun’un 22/d usulüyle temin edildiği ve bu tedariklerin her birinin ayrı ayrı yekûnunun, 22/d usulü ile alım yapılabilmesi için belirlenmiş mali üst sınır 143.845 TL’yi aştığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, mevzubahis hususta daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.
İhtiyaçların rekabet ve eşit muamele ile münasip şartlarda ve zamanında karşılanmasını sağlamak maksadıyla, ihale usulüyle yapılması lazım gelen alımların, kısımlara bölerek tedarik edilmemesi gerekmektedir.