Yapım İşlerine Ait Hakediş Ödemelerinde Sigorta Poliçelerinin Geçerliliğinin Teyidinin Yapılmaması ve İş Artışı Yapılan Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigorta Poliçe Tutarlarının ve Sürelerinin Güncellenmemesi (Sayıştay)

BULGU: Yapım İşlerine Ait Hakediş Ödemelerinde Sigorta Poliçelerinin Geçerliliğinin Teyidinin Yapılmaması ve İş Artışı Yapılan Yapım İşlerinde Bütün Riskler Sigorta Poliçe Tutarlarının ve Sürelerinin Güncellenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri doğrultusunda yapım işleri kapsamında yapılan hakediş ödemelerinde all risk sigortalarının geçerliliğinin teyidinin yapılması gerekirken teyit işlemlerinin yapılmadığı, iş artışı ve süre uzatımı yapılan yapım işlerinde all risk sigorta poliçe tutarlarının ve sürelerinin güncellenmediği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’ncu maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkrasında aşağıdaki düzenlemelere yer verilmiştir.
“(1) Yüklenici işyerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu yapım işinin korunmasından 43 üncü madde hükümleri dikkate alınmak şartı ile işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sorumludur. Bu sebeple yüklenici, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 9 uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
“(2) Sigortaya esas alınacak bedeller, işin kendisi için sözleşme bedeli, her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ve benzeri için ise piyasa rayiçlerine göre hesaplanan bedellerdir. Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılması zorunludur.”
“(5) Sigortalara ilişkin poliçelerin, idarenin yazılı izni dışında; genişletilmiş bakım devresi teminatı hariç, poliçenin geçici kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği ve süresinin kısaltılamayacağı, genişletilmiş bakım devresi teminatının ise kesin kabul tarihinden önce iptal edilemeyeceği hükmünü taşıması ve ilk hakediş raporunun düzenlenip tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerekir. Aksi halde hakediş tutarı ve öngörülmüş ise avans ödenmez. Sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin her hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulması zorunludur.”
Bu düzenlemeler çerçevesinde yapım işlerinde ödenen hakediş tutarlarının poliçedeki sigorta bedelini aşması halinde sigorta bedelinin artırılması gerekmektedir. Ayrıca sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan alınacak bir belgenin hak edişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye verilmesi gerekmektedir. 2023 yılı içerisinde gerçekleştirilen ve iş artışı yapılan yapım işlerinde all risk sigorta bedellerinin işin tutarına ve süresine göre güncellenmediği görülmüştür. Ayrıca sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair sigortacıdan belge alınarak hakediş dosyalarına konulmamıştır.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, mevzubahis hususta daha dikkatli olunacağı ifade edilmiştir.
Yukarda yer verilen Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri çerçevesinde iş artışı ve süre uzatımı yapılan yapım işlerinde all risk sigorta bedellerinin işin tutarı ve süresine göre güncellenmesi, sigorta primlerinin ödendiğine ve sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğuna dair yüklenici tarafından sigortacıdan alınacak bir belgenin her hakedişin tahakkuka bağlanmasından önce idareye sunulmasının sağlanması gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU