BULGU: Tahsisli Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
İdarenin mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca tahsis edilerek idarenin kullanımına verilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64’üncü maddesinin (d) bendinde, il özel idarelerinin kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmiştir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz malların, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını sağlamak amacıyla tahsis işlemlerini muhasebeleştirmesi ve mali tablolarına yansıtması gerekmektedir.
Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri ve 252 Binalar hesap gruplarına ait işlemlerin açıklandığı ve hesapların işleyişlerini düzenleyen 187, 189, 191 ve 193’üncü maddelerinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ile kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği belirtilmekte olup, İdarelerce yapılması gereken muhasebe kayıtları da bu maddelerde açıklanmıştır.
Ayrıca mahalli idareler için yayımlanan, 2023 yılı Detaylı Hesap Planında Maddi Duran Varlıklar hesap grubunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar Hesaplarının içinde, tahsis işlemine konu olanların bulunması durumunda, kaydedileceği yardımcı hesaplar belirtilmektedir. Bu nedenle, kamu idarelerince yapılan taşınmaz tahsislerinin ilgili maddi duran varlığın 02-Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar yardımcı hesabı ile 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı, kamu idarelerince tahsisli kullanılan taşınmazların da 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesabı ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar hesapları kullanılarak kurum mali tablolarında izlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; tahsise konu taşınmazların, arsalar hariç, ayrılan amortisman tutarlarının da ilgili Yönetmelik hükümlerine göre muhasebe kayıtlarına alınacağı unutulmamalıdır.
İdarenin tahsis işlemine konu taşınmazları ile mali tabloları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca idareye tahsis edilen toplam 66 adet arsa ve arazi ile 2 adet binanın olmasına karşın bunlara ilişkin herhangi bir muhasebe kaydının yapılmadığı, idare tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlara ise toplam 3 adet arsa ve arazi ile 124 adet işyeri ile lojman tahsisi bulunmasına karşın sadece 1 adet tahsis edilen taşınmaz için muhasebe kaydının yapılarak mali tablolara yansıtıldığı tespit edilmiştir. Ancak, tahsise konu taşınmazların yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarının yapılarak mali tablolara yansıtılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, mali tabloların tam ve doğru bilgi sunması için tahsis işlemine konu edilen taşınmazların muhasebeleştirilerek raporlanması gerektiği değerlendirilmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin mülkiyetindeki taşınmazların, diğer kamu kurumlarına tahsisi ve bu kurumlarca idareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtları yapılmamıştır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, bu taşınmazların muhasebeleştirilmesi ve mali tablolara yansıtılması zorunludur. İnceleme sonucunda, idarenin tahsis ettiği taşınmazlardan yalnızca birinin muhasebe kaydı yapıldığı, diğerlerinin kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. |