BULGU: Hurdaya Ayrılan Taşınırların İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdarenin, kullanım ömrünü tamamlamış taşınırları için, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 225’inci maddesinde;
“a) Borç
1) Kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.”
“299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı” başlıklı 228’inci maddesinde;
“Bu hesap, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır” hükmü,
229’uncu maddesinde ise: “Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince, Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ile hurdaya ayrılan taşınırlar ve bunlar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının, ilgili hesaptan çıkışı yapılarak 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç kaydedilmesi, bu varlıklar için daha önce ayrılmış olan amortisman tutarlarının da 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkılarak 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, kullanma olanağını yitiren duran varlıkların fiili olarak kullanımdan kaldırılmış olmasına rağmen herhangi bir kayıt yapılmadığı söz konusu hesapların yıllar itibarıyla aynı tutarda olduğu tespit edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, hurdaya ayırma komisyonu tarafından ekonomik ömrünü tamamlayan varlıkların hurdaya ayırma işlemi yapıldıktan sonra ilgili varlık hesabına alacak, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç kaydedilmesi, ayrıca bu varlıklar için daha önce ayrılmış olan ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer alan amortisman tutarlarının da 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına aktarılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin kullanım ömrünü tamamlamış taşınırları için 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesapları’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hükümlere göre, hurdaya ayrılan taşınırların ilgili hesaplardan çıkışı yapılması ve amortisman tutarlarının doğru bir şekilde kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak incelemede, bu işlemlerin gerçekleştirilmediği ve hesapların yıllar boyunca aynı tutarda kaldığı belirlenmiştir.